Times.by

МАК зняў усе абмежаванні з беларускіх спартсменаў

Times.by — Thu, 07 May 2026 13:49:40 +0300

Здание НОК Беларуси. Фото: Павел Орловский, Times.by

Рэкамендацыі МАК аб абмежавальных мерах у дачыненні да беларускіх атлетаў дзейнічалі з канца лютага 2022 года.

Міжнародны алімпійскі камітэт (МАК) зняў усе рэкамендацыі аб абмежаваннях у дачыненні да беларускіх спартсменаў, паведамілі ў прэс-службе Нацыянальнага алімпійскага камітэта (НАК) Беларусі.

«Беларускія атлеты адноўлены ў правах: рашэнне выканкама МАК – дазволіць выступаць нашым спартсменам са сцягам і гімнам без якіх-небудзь абмежаванняў на ўсіх міжнародных стартах», – заявілі ў НАК.

Санкцыі ў дачыненні да беларускіх атлетаў дзейнічалі з канца лютага 2022 года. А з канца сакавіка 2023-га беларусы выступалі на міжнародных спаборніцтвах, уключаючы Алімпіяды ў Францыі і Італіі (2024, 2026), у нейтральным статусе – без гімна і сцяга.

У прэс-рэлізе МАК падкрэсліваецца, што арганізацыя «працягвае арыентавацца ў рэаліях, якія пастаянна ўскладняюцца, і наступствах бягучага геапалітычнага кантэксту, уключаючы рост колькасці войнаў і канфліктаў, а таксама ўлічвае глабальную нестабільнасць, якая ўзмацняецца».

«МАК зноў заяўляе, што ўдзел спартсменаў у міжнародных спаборніцтвах не павінен абмяжоўвацца з-за дзеянняў іх урадаў, у тым ліку з-за ўдзелу ў вайне або канфлікце», – гаворыцца ў заяве МАК.

«Для беларускіх атлетаў важна прымаць удзел у адборы на роўных з усімі ўмовах», – падкрэслілі ў НАК.

]]>

Лукашэнка напярэдадні Дня Перамогі ўручыў дзяржаўныя ўзнагароды

Times.by — Thu, 07 May 2026 09:00:05 +0300

Фото: Пул Первого, Telegram

Узнагароджанне заслужаных прадстаўнікоў розных сфер напярэдадні 9 Мая ўжо стала традыцыйным.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка напярэдадні Дня Перамогі прыняў удзел у цырымоніі ўручэння дзяржаўных узнагарод, паведаміла прэс-служба кіраўніка дзяржавы.

Выступаючы з прамовай у Палацы Незалежнасці, беларускі лідар адзначыў, што грамадзяне краіны праслаўляюць Беларусь працоўнымі перамогамі, аднак гатовы абараняць рэспубліку і са зброяй у руках.

«Мы праслаўляем Радзіму перш за ўсё сваімі працоўнымі перамогамі. Але, калі спатрэбіцца, мы гатовы абараняць яе, не шкадуючы сваіх жыццяў, са зброяй у руках», – сказаў ён.

Лукашэнка падкрэсліў, што сярод тых, хто ў чацвер атрымаў дзяржаўныя ўзнагароды, нямала прадстаўнікоў сілавых ведамстваў.

Паводле яго слоў, гэтыя людзі заўсёды знаходзяцца на баявым пасту, і кожны мірны дзень у Беларусі – гэта іх заслуга.

Прэзідэнт таксама падзякаваў прадстаўнікам сельскагаспадарчай галіны.

«Вы забяспечваеце не менш важную харчовую бяспеку. Менавіта ваша нялёгкая праца вывела Беларусь у лік вядучых краін – экспарцёраў харчавання на сусветных рынках», – удакладніў Лукашэнка.

]]>

Што будзе з цэнамі, крэдытамі і ўкладамі – Нацбанк падвёў вынікі першага квартала

Times.by — Thu, 07 May 2026 08:37:56 +0300

Национальный банк Республики Беларусь. Фото: Павел Орловский, Times.by

У канцы 2026 года базавая інфляцыя можа быць каля 5%, а агульная – не больш за 7%.

У першым квартале 2026 года цэны ў Беларусі выраслі на 1,6% пры гранічным параметры ў 2,5%. Інфляцыя працягвае запавольвацца.

«У гадавым выражэнні прырост спажывецкіх цэн у сакавіку запаволіўся да 5,4%. Аператыўныя даныя за красавік пацвярджаюць устойлівасць трэнда да далейшага запаволення інфляцыйных працэсаў. Ёсць усе перадумовы да таго, што да канца года базавая інфляцыя складзецца каля 5%, а агульная інфляцыя – ніжэй за мэтавы параметр, які ўстаноўлены не большы за 7%», – паведаміў старшыня праўлення Нацыянальнага банка Раман Галоўчанка на пашыраным пасяджэнні праўлення Нацбанка.

У сакавіку інфляцыя склала 5,4%, у лютым – была на ўзроўні 5,6%, а ў студзені – 6,4%.

Па выніках 2025 года інфляцыя дасягнула 6,8% пры прагнозе ў 5%.

Стаўку рэфінансавання плануюць знізіць

У чэрвені 2026-га Нацбанк разгледзіць пытанне аб зніжэнні стаўкі рэфінансавання. Гэта магчыма дзякуючы запаволенню інфляцыі.

«Плюс мы бачым, што фундаментальныя эканамічныя фактары, якія раней аказвалі моцнае праінфляцыйнае ўздзеянне ўнутры краіны і з-за мяжы, – гэта перш за ўсё імпартаваная інфляцыя, – паступова слабеюць», – заявіў начальнік галоўнага ўпраўлення манетарнай палітыкі і эканамічнага аналізу Нацбанка Дзмітрый Мурын.

Як іменна можа змяніцца стаўка рэфінансавання, пакуль гаварыць рана. Аднак, хутчэй за ўсё, у Нацбанку разгледзяць варыянты яе зніжэння на 25 або 50 базісных пунктаў (0,25–0,5%).

Цяпер стаўка рэфінансавання складае 9,75%. Яе ўстанавілі ў чэрвені 2025 года. Чым вышэйшая стаўка, тым даражэйшыя крэдыты для фізічных асоб і кампаній.

Банкі скарацілі інвестыцыйнае фінансаванне

У першым квартале 2026-га інвестыцыйнае фінансаванне ў банкаўскім сектары знізілася больш як на 4%. Пры гэтым у распараджэнні банкаў – Br2,5 млрд свабодных сродкаў. Гэта дастатковы рэзерв, каб узмацніць падтрымку інвестыцыйнага развіцця краіны, упэўнены Раман Галоўчанка.

«Прафіцыт свабодных сродкаў дае магчымасць банкам зніжаць кошт крэдытавання, але на практыцы пакуль адваротная тэндэнцыя. У сакавіку сярэднія стаўкі па інвестыцыйным фінансаванні склалі 10,7% гадавых супраць 10% у снежні 2025 года. Гэта не садзейнічае падтрыманню інвестыцыйнай актыўнасці», – адзначыў кіраўнік Нацбанка.

Тым не менш за тры месяцы з пачатку года банкі выдалі інвестыцыйных крэдытаў на суму больш за Br1,4 млрд.

Некаторыя эканамічныя паказчыкі прасядаюць

Асобныя паказчыкі ў эканоміцы Беларусі ў першым квартале гэтага года аказаліся ніжэйшымі, чым планавалася.

«ВУП знізіўся на 0,4%, інвестыцыі ў асноўны капітал – на 3%, у мінусе пакуль застаецца будаўніцтва, прамысловасць. Аб’ём аптовага тавараабароту знізіўся на 3,8%, грузаабарот – на 1,5%», – заявіў Раман Галоўчанка.

Нацбанк у большай ступені непакоіць адмоўная дынаміка інвестыцый у асноўны капітал і зніжэнне долі інвестыцый у ВУП.

«Пры гэтым банкаўскія крэдыты – гэта адзіная крыніца, якая ўнесла дадатны ўклад у прырост інвестыцый у асноўны капітал. Найбольшае ж зніжэнне прадэманстравалі ўласныя сродкі арганізацый», – расказаў кіраўнік Нацбанка.

Укладаў на тэрмін больш за тры гады стала больш

У гэтым годзе беларусы сталі больш актыўна рабіць уклады на тэрмін больш за тры гады. Нацбанк арыентуе банкі, каб яны прапаноўвалі па такіх доўгатэрміновых дэпазітах самыя высокія працэнтныя стаўкі, гаворыць Дзмітрый Мурын.

Сярэдняя стаўка ў сакавіку 2026-га па ўкладзе на перыяд каля года склала крыху больш за 13,5%, а па дэпазіце звыш трох гадоў – каля 15% гадавых.

У гэтым годзе банкаўскі сектар павінен быў нарасціць долю ўкладаў на тэрмін больш за тры гады да паказчыка звыш 2,5%. Аднак банкі выканалі задачу датэрмінова.

]]>

Лукашэнка павіншаваў работнікаў радыё, тэлебачання і сувязі з прафесійным святам

Times.by — Thu, 07 May 2026 05:32:05 +0300

Фото: Пресс-служба Президента Республики Беларусь

У віншаванні кіраўнік дзяржавы адзначыў, што калектывы рэдакцый і журналісты не раз паказвалі прыклад грамадзянскай мужнасці, абараняючы сваю краіну, праўду і справядлівасць.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка павіншаваў работнікаў і ветэранаў радыё, тэлебачання і сувязі з прафесійным святам, паведамілі ў прэс-службе кіраўніка дзяржавы.

Свята было ўстаноўлена ў 1998 годзе і штогод адзначаецца 7 мая. Яно прымеркавана да гістарычнай даты – першай дэманстрацыі радыёпрыёмніка Аляксандрам Паповым 7 мая 1895-га.

«Вынаходніцтва радыё 130 гадоў таму стала магутным імпульсам для тэхналагічнага і інфармацыйнага прагрэсу, запусціўшы новы этап у развіцці чалавецтва – глабальнасці, даступнасці і імгненнай хуткасці перадачы навін», – адзначыў у віншаванні Прэзідэнт.

Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што СМІ і сувязь цяпер праходзяць працэс трансфармацыі. Паводле яго слоў, адбываецца чарговы тэхналагічны пералом, які патрабуе інтэлектуальных і тэхнічных рэсурсаў.

«Беларусь дзякуючы прадуманай дзяржаўнай стратэгіі валодае дастатковымі магчымасцямі для ўкаранення інавацый», – падкрэсліў Прэзідэнт.

Айчынныя тэлеканалы і радыёстанцыі, як заўважыў кіраўнік дзяржавы, пастаянна працуюць над стварэннем якаснага нацыянальнага кантэнту, карыстаюцца важкім аўтарытэтам у краіне і за яе межамі.

«Калектывы рэдакцый і журналісты не раз паказвалі прыклад грамадзянскай мужнасці ў крытычных сітуацыях, абараняючы сваю краіну, праўду і справядлівасць. Перакананы, што і ў далейшым вы захаваеце лепшыя традыцыі і заўсёды будзеце працаваць на карысць Беларусі і яе народа», – дадаў ён.

Аляксандр Лукашэнка пажадаў работнікам і ветэранам радыё, тэлебачання і сувязі моцнага здароўя, шчасця, добрых рэйтынгаў і пакарэння новых прафесійных вяршынь.

]]>

Некалі ткачоў лічылі чараўнікамі: беларуска стварыла майстэрню і тчэ народныя строі

Аляксандра Сівакова — Wed, 06 May 2026 11:18:26 +0300

Нягледзячы на чацвёра дзяцей і нерэальныя аб’ёмы працы, Наталля не перастае жартаваць і рабіць унікальныя ткацкія праекты.

У тэкстыльнай майстэрні «Ярна» творчы беспарадак: ляжаць бабіны ніткі, паясы і кашулі, стаіць шмат кроснаў, а са сцяны за ўсім гэтым назірае партрэт Купалы. Творчую прастору Наталля адчыніла чатыры гады назад. Майстэрню яна лічыць сваёй найвялікшай «аферай». Менавіта тут адбываецца ўвесь «ткацкі цуд» – на свет з’яўляюцца народныя строі, паясы, андаракі, кашулі і іншыя вырабы.

Times.by завітаў у госці да майстаркі, каб пагутарыць пра тое, як з нулём у кішэні стварыць уласную творчую прастору, чаму ткацтва – хобі не для гуманітарыяў і як рамяство на кроснах дапамагае людзям з псіхалагічнымі расстройствамі.

Дзіцячая мара і кіламетры сапсаваных нітак

Наталля з дзяцінства марыла стаць дызайнерам адзення, у той жа час у яе з’явілася і любоў да тэкстылю. Дзяўчыне заўсёды было цікава займацца вязаннем, вышыўкай і шыццём. Аднак адукацыю прыйшлося атрымаць іншую – адвучыцца на філолага, а затым рэжысёра.

«Я вельмі шмат малявала ў дзяцінстве рознае адзенне, але ў наш час гэта не лічылася сур’ёзнай працай. Да таго ж спявала ў фальклорным калектыве ў школе і праз гэта таксама пачала цікавіцца традыцыйнай культурай», – распавядае гаспадыня майстэрні «Ярна».

Паралельна з іншымі справамі займалася тэкстылем. Настаўнікаў у яе не было, і да ўсяго прыходзілася даходзіць самастойна, асабліва што тычыцца пашыву касцюмаў.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Пасля знаёмства са студэнцкім этнаграфічным таварыствам у мяне з’явіліся новыя сябры. Было шмат літаратуры і экспедыцый у музеі. Увогуле ўпершыню я навучылася ткаць на кроснах у аўтэнтычных майстрых са Старых Дарог», – узгадвае Наталля.

Далей пачаліся ўласныя эксперыменты: кіламетры сапсаваных нітак, многае не атрымлівалася, але нешта ўсё ж такі наладжвалася.

«Шмат чаго ўзяла ад Яўгена Маркевіча – легендарнага ткача з Ліды, які пераняў вопыт і тэхнікі ад сваіх бабуль. З цягам часу ў нас склалася свая «тусоўка ткачоў», і неяк так я ў справе ўжо больш за 20 гадоў», – падкрэслівае гаспадыня майстэрні «Ярна».

Стварэнне ўласнай майстэрні

Любы майстар марыць пра тое, каб мець сваю ўласную майстэрню, і Наталля – не выключэнне. Акрамя таго, у яе чацвёра дзяцей і працаваць дома фул-тайм становіцца немагчыма.

«Звычайна жаночае рукадзелле адбываецца ў хаце – паміж баршчом, дзецьмі, паходамі на працу і іншымі абавязкамі. А мае дзеці звычайна рэжуць бабіны з ніткамі нажніцамі альбо нешта робяць з тканінамі. Я пакутавала так гадоў 15, пакуль не вырашыла, што трэба зняць майстэрню», – адзначае суразмоўніца.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Для старту бізнесу ёй быў патрэбны капітал, але яго ў «сярэднестатыстычнага міленіяла з гуманітарнай адукацыяй» не было.

Майстарка нават удзельнічала ў конкурсе стартапаў, каб атрымаць грант на памяшканне, аднак не прайшла ў фінал. У рэшце рэшт яна «псіханула і пайшла шукаць памяшканне».

«Падумала: трэба ўвязацца, а там разбяромся. Вось, увязалася – і чатыры гады разбіраюся. Заўсёды на грані фолу, але пакуль я тут, значыць, выплываем», – жартуе гаспадыня майстэрні «Ярна».

Дарагое хобі не для гуманітарыяў

Працоўны тыдзень Наталлі выглядае даволі насычана. Раніцай яна займаецца сваімі замовамі і ўласнымі праектамі. У абедзенны час забірае дзяцей са школы і разбіраецца з хатнімі справамі, а ўвечары ў майстэрні пачынаюцца заняткі па ткацтве і народным строі.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

З кожным новым чалавекам майстарка працуе амаль індывідуальна. Усяго да яе ходзіць каля 20 ткачоў – адначасова па 4–6 чалавек. Калі прыходзіць больш – «пачынаецца вэрхал».

Суразмоўніца ўпэўнена, што ткацтва – гэта дарагое хобі і ўвогуле не для ўсіх. Каб займацца гэтым рамяством, трэба мець пэўныя асаблівасці характару. Асабліва гэты занятак, паводле яе назіранняў, зазямляе халерыкаў і СДУГшнікаў (сіндром дэфіцыту ўвагі і гіперактыўнасці. – Times.by) – для іх гэта своеасаблівая псіхатэрапія.

«Я жартую, што ў ткачоў ёсць дзве рысы: ганарыстасць і пакорлівасць. Каб расці ў справе, павінны быць амбіцыі і жаданне брацца за складанае і мутарнае. Офісныя працаўнікі часта параўноўваюць ткацтва з фітнэсам, бо гэта нават фізічна цяжка», – акцэнтуе ўвагу гаспадыня майстэрні «Ярна».

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Ёсць і іншая праблема. Часам некаторыя вучні не гатовыя да таго, што ў ткацтве вельмі шмат матэматыкі, патрэбна прасторавае мысленне і разуменне, што такое схема.

«Напрыклад, прыходзяць гуманітарыі, а ты кажаш: «Сядай, пралічы схему». У гэтай справе, калі не ўключыў мазгі, выніку не будзе. У сярэднявеччы ткачоў увогуле лічылі трохі чараўнікамі, бо звычайны чалавек не мог усяго гэтага зразумець», – звяртае ўвагу майстарка.

«Зрабіць якую-небудзь штучку за 2–3 гадзіны – немагчыма»

Час ад часу гаспадыня майстэрні «Ярна» праводзіць майстар-класы. Напрыклад, на карпаратывах людзі робяць невялічкі дыванок: кожны ўдзельнік тчэ на кроснах палосачку свайго колеру, а пасля майстарка збірае іх у адзін выраб. Людзям такі фармат падабаецца.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Ткачыха лічыць, што «зрабіць якую-небудзь штучку за 2–3 гадзіны» – практычна немагчыма, і ставіцца да такога трохі з пагардай. Але тут жа ўзгадвае: калісьці прыдумала лёгкі майстар-клас для дзяцей па ткацтву каляднай ялінкі, які вельмі спадабаўся яе дарослым вучаніцам.

«Гэта так смешна і па-дурацку, але маім дзяўчатам зайшло. Гэта такая порцыя дафаміну – выткаць маленькую крывульку без практычнай карысці, але пакайфаваць у працэсе», – усміхаецца майстарка.

Кросны па кошце аўтамабіля

Як кажа Наталля, знайсці кросны ў Беларусі – гэта адвечны боль. Старыя аўтэнтычныя кросны можна набыць у розных вёсках Заходняй Беларусі, аднак гарантыі, што яны будуць нармальна працаваць, няма. Усё ж такі дрэва дэфармуецца, старэе, і яго трэба пастаянна рамантаваць.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Новыя кросны ў Беларусі робяць, але яны невялічкія, іх функцыянал абмежаваны. Для гарадской кватэры нядрэнны варыянт, але ж і каштуюць яны нямала. За мяжой ёсць нават камп’ютарызаваныя кросны, але іх кошт параўнальны з невялікім аўтамабілем», – падкрэслівае гаспадыня майстэрні «Ярна».

Да таго ж традыцыйныя кросны на цяперашні сярэдні жаночы рост малыя, за імі нязручна сядзець, а вось за сучаснымі – менш баліць спіна і менш стамляюцца ногі.

Ткацтва андаракоў – асобны сусвет

Ткацтвам народных касцюмаў Наталля займаецца ўжо больш за дваццаць год. Раз на год набірае гурток. На занятках дзяўчыны разбіраюць тэхнікі вышыўкі і ткуць вырабы з гатовых тканін, а вось са спадніцамі не ўсё так проста.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Калі раней можна было набыць суконную тканіну, якая больш-менш эстэтычна падыходзіць для выраба андарака, то зараз такога матэрыяла няма ўвогуле. І акрамя таго, каб рэканструяваць тканіну самастойна, іншых варыянтаў не застаецца», – разводзіць яна рукамі.

Канцэптуальна традыцыйны андарак заўсёды аднолькавы: просты крой, нейкае маршчэнне альбо складкі на поясе. Аднак менавіта спадніца складае візуальную палову жаночай постаці і строю.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Андаракі – гэта асобны сусвет, бо яны адрозніваюцца па рэгіёнах, тэхніках, колерах і матэрыялах. Напрыклад, я доўга калупалася з калінкавіцкай спадніцай. Усё думала, што там за перапляценне. У рэшцэ рэшт здагадалася, і ў мяне атрымалася – гэта вельмі класнае адчуванне», – дзеліцца майстарка.

Навошта людзям народныя строі?

Паводле слоў Наталлі, народныя строі замаўляюць людзі, якія хочуць далучыцца да культуры. Нехта ходзіць на танцы, нехта спявае, а хтосьці замаўляе для свят.

«У мяне была вучаніца, якая выйшла замуж за нарвежца. Аказваецца, там у кожнага чалавека павінен быць нацыянальны строй, і вось яна задумалася: «А чаму ў мяне няма?». У рэшце рэшт яна пашыла сабе касцюм, а я ёй выткала пояс», – распавядае майстарка.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Некаторыя замаўляюць вясельныя строі. Якраз нядаўна Наталля шыла такі.

«Там была аўтэнтычная тканіна прабабулі жаніха: вузкая, тонкая, моцна ўбітая. Я зламала некалькі іголак, пакалола пальцы, але ўсё атрымалася. Калі параўноўваць з коштамі на класічныя вясельня сукенкі, то гэта прыкладна «сярэдні клас», – удакладняе суразмоўніца.

Увогуле зараз на вышыўку майстарка бярэ толькі эксклюзіўныя, асабліва складаныя праекты альбо тое, чаго яшчэ не рабіла. Браніраваць альбо замаўляць вырабы можна ў яе сацсетках, але Наталля падкрэслівае: прыйдзецца пачакаць, бо працэс не хуткі.

Цяжкасці і выгаранне

Наталля прызнаецца, што часам у яе бываюць моманты, калі апускаюцца рукі і здаецца, што больш не хочацца ўсім гэтым займацца.

«Крызісы здараюцца. Памятаю момант, калі ў мяне нарадзілася чацвёртае дзіця і скончыўся дэкрэт. Тады я падумала: «Можам не выжыць». У мяне фул-тайм ткацтва, запаўненне дэкларацый, камунікацыя з кліентамі і шмат іншых спраў. Аднак я гэта ўсё люблю. Гэта мая місія, і я стараюся яе трошку манетызаваць», – адзначае гаспадыня майстэрні «Ярна».

Пры гэтым майстарка ўпэўнена, што ў традыцыйнага ткацтва ёсць будучыня. Асабліва гэтаму дапамагае піяр і статус гісторыка-культурных каштоўнасцей у дачыненні да неглюбскага і ганцавіцкага ткацтва.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Гэта нармальнае хобі, асабліва ў Скандынавіі, а ў нас яно чамусьці спынілася на нейкім дзіўным узроўні. Ткацтва – вельмі творчае, інтэлектуальнае, прыгожае і нацыянальнае рамяство», – лічыць Наталля.

Адна з праблем традыцыйнага ткацтва – гэта адсутнасць літаратуры.

«Мы тусуемся, мяняемся ведамі. Хацелася б выдаць паўнавартасныя падручнікі – у мяне ўжо шмат ідэй, але пакуль няма часу і інвестараў. Да ўсяго можна дайсці самастойна, але пытанне, якой крывёю. У мяне яе было шмат, таму я стараюся эканоміць людзям час», – падкрэслівае майстарка.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Паводле меркавання суразмоўніцы, ткацтва трэба інтэграваць у моду. «Нам не хапае стылю – бо ў нас альбо ткацтва, альбо этнаграфія, альбо дызайн, а трэба ўсё разам. Я працую, у мяне мільён праектаў у галаве. Спадзяюся, што адзін з іх праз некалькі месяцаў увасобіцца, але зараз гэта сакрэт», – з усмешкай адзначае гаспадыня майстэрні «Ярна».

]]>

Кнігу пра абаронцу Брэсцкай крэпасці піша татарская пісьменніца

Мікола Прымака — Wed, 06 May 2026 06:19:00 +0300

Луиза Янсуар. Фото: Салават Камалетдинов / «Татар-информ»

Луіза Янсуар наведала Беларусь – акрамя Мінска пабывала ў Брэсце i Брэсцкай крэпасцi.

Татарская журналістка, паэт, перакладчыца Луіза Янсуар працуе над кнігай пра Героя Савецкага Саюза легендарнага камандзіра палка Пятра Гаўрылава.

Пісьменніца закончыла факультэт татарскай філалогіі, гісторыі і ўсходніх моў Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта, кандыдат філалагічных навук. Працуе ў часопісе «Ялкын».

Яна – аўтар кніг «Прачынаюцца пралескі», «Прарадзіма», «Вогнішчы, абуджаныя намі». Лаўрэат расійска-італьянскай прэміі імя Бэлы Ахмадулінай «Bella», лаўрэат рэспубліканскай прэміі імя Мусы Джаліля.

Вось што пісаў пра ўдзельніка абароны Брэсцкай крэпасці Пятра Гаўрылава савецкі пісьменнік Сяргей Смірноў (1915–1976).

Застаўся адзін і, будучы цяжка параненым, 23 ліпеня патрапіў у палон. Паводле апісання доктара Варановіча, які лячыў яго у шпіталі: «…маёр быў у поўнай камандзірскай форме, але ўся вопратка пераўтварылася ў лахманы, твар быў пакрыты парахавой копаццю і пылам і аброс барадою. Ён быў паранены, знаходзіўся без свядомасці і выглядаў зусім зняможаным. Гэта быў у поўным сэнсе слова шкілет, абцягнуты скурай. <…> нямецкія салдаты, якія ўзялі яго ў палон і прывезлі ў лагер, расказалі дактарам, што гэты чалавек, у якім ледзьве цяплілася жыццё, усяго гадзіну назад, калі яны яго заспелі ў адным з казематаў крэпасці, адзін прыняў з імі бой, кідаў гранаты, страляў з пісталета і забіў і параніў некалькі гітлераўцаў».

Паводле інфармацыі Луізы Янсуар, Гаўрылаў служыў у Брэсце камандзірам 44-га стралковага палка, які быў пераведзены ў Беларусь пасля савецка-фінляндскай вайны 1939–1940 гадоў. Ураджэнец Казанскай губерні, Пётр Міхайлавіч у радах Чырвонай Арміі знаходзіўся з 1918 года. Незадоўга перад вайною закончыў Ваенную акадэмію імя М.В. Фрунзэ. У час абароны Брэсцкай крэпасці ўзначаліў абарону Усходняга форта. Напачатку ў Гаўрылава налічвалася каля 400 чырвонаармейцаў і камандзіраў.

Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў. Фота: Wikimedia Commons

Фрагмент карціны мастака П. А. Крываногава «Абаронцы Брэсцкай крэпасці»

«Да 1945 года Гаўрылаў знаходзіўся ў лагерах Хамельбург і Равенсбрук. Пасля вызвалення прайшоў праз фільтрацыйны лагер на Далёкім Усходзе. Вярнуўшыся дахаты, у Татарскую АССР, не мог уладкавацца нават у калгас. Аднавяскоўцы лічылі героя здраднікам… Гаўрылаў пераехаў у Краснадарскі край, уладкаваўся на працу. І толькі ў сярэдзіне 1950-х, калі пісьменнік Сяргей Смірноў пачаў узнаўляць праўду пра абарону Брэсцкай крэпасці, Гаўрылава аднавілі ў партыі, яму вярнулі афіцэрскае званне», – расказвае Луіза Янсуар.

У 1957 годзе ўраджэнцу Татарстана прысвоілі званне Героя Савецкага Саюза.

Памёр гераічны абаронца Брэсцкай крэпасці 26 студзеня 1979 года. Пахаваны згодна запавету на гарнізонных мемарыяльных могілках Брэста. Імя Гаўрылава носяць вуліцы ў Казані, Брэсце, Краснадары, Іркуцку, у татарскай вёсцы Пестрацы.

]]>

Шукалі мірнае неба над галавой: гісторыі сірыйцаў, якія атрымалі беларускі пашпарт

Times.by — Tue, 05 May 2026 14:45:00 +0300

Фото: Times.by

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 15 красавіка падпісаў указ аб прыняцці 230 чалавек у беларускае грамадзянства. А 5 мая выхадцы з 19 дзяржаў прынеслі прысягу грамадзяніна Рэспублікі Беларусь – урачыстая цырымонія прайшла ў ратушы.

Times.by спытаў у колішніх замежнікаў, чаму яны выбралі менавіта Беларусь і ці складана ім было адаптавацца.

«Тут я сустрэў сваё каханне»

Насер Аль Алі родам з Сірыі. У Беларусь ён упершыню прыехаў у 2011 годзе і не змог вярнуцца назад.

Насер Аль Али. Фото: Павел Орловский, Times.by

«Мая сястра працавала ў беларускай амбасадзе [Пасольстве Сірыйскай Арабскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь]. Яна распавядала, як тут прыгожа, і запрашала мяне ў госці, – падзяліўся сваёй гісторыяй мужчына. – Я прыехаў і здзівіўся: у жыцці Мінск аказаўся яшчэ прыгажэйшым, чым на відэа. Мне вельмі спадабалася не толькі інфраструктура горада, але і людзі. Усе вельмі мілыя і выхаваныя».

Пакуль ён гасціў у Беларусі, у Сірыі пачалася грамадзянская вайна. Мужчына вырашыў працягнуць адпачынак на пару месяцаў, пачакаць, пакуль абстаноўка заспакоіцца. Але ўзброеныя сутыкненні працягваліся. Вяртацца на радзіму было страшна.

«Я пачаў працаваць у Мінску – працую па гэты дзень у сферы грамадскага харчавання, – працягвае расповяд Насер. – З часам зразумеў, што мне падабаецца тут. Я палюбіў Беларусь і беларускі народ. А яшчэ сустрэў тут сваё каханне, ажаніўся не раздумваючы».

Фото: Павел Орловский, Times.by

Мужчына звязаў сябе шлюбнымі вузамі з Вікторыяй – журналістам Times.by. У 2026 годзе пара адзначае ільняную гадавіну шлюбу.

«Мы пазнаёміліся дзякуючы сябрам. Паўгода сустракаліся, а потым я зразумела, што хачу ўсё жыццё пражыць з Насерам, – прызнаецца Вікторыя. – І яго, і мае родныя падтрымалі наш выбар. Калі прывезла каханага знаёміць з сваякамі, бабуля сказала, што ён «свой», нібы заўсёды быў часткай нашай сям'і».

Фото: Павел Орловский, Times.by

Моўнага бар'ера ў пары няма: Насер добра размаўляе па-руску і нават ведае некалькі фраз на беларускай мове.

«Я некалькі гадоў жыў у Маскве ў дзяцінстве і ўжо ведаў крыху мову, калі прыехаў у Мінск. Мне здаецца, з кожным годам я размаўляю ўсё лепш, – усміхаецца мужчына. – Я бязмежна рады, што стаў грамадзянінам Рэспублікі Беларусь. Вельмі ўдзячны беларускай дзяржаве і пастараюся апраўдаць аказаны мне давер».

«Я ўцякаў ад вайны»

Амжад Аль Дарвіш нарадзіўся ў Сірыі, але чуў пра Беларусь з дзяцінства. Старэйшы брат яго маці скончыў мясцовы ўніверсітэт яшчэ ў часы БССР, ажаніўся з беларускай і застаўся жыць у рэспубліцы.

Амжад Аль Дарвиш. Фото: Павел Орловский, Times.by

«Дзядзька шмат распавядаў пра Беларусь, дасылаў прыгожыя фота і клікаў у госці, – кажа Амжад. – Калі пачалася вайна, я папрасіў даслаць запрашэнне і прыехаў у Мінск. Тут так прыгожа і спакойна, што я вырашыў не вяртацца».

Праз год прывёз маці. А ў 2021 годзе запрасіў у Беларусь дзяўчыну, у якую быў закаханы, і ажаніўся.

Фото: Павел Орловский, Times.by

«Тры гады таму ў нас нарадзіўся сын Карам. Ён ужо беларус, – адзначае Амжад. – Мне вельмі падабаюцца мясцовыя законы. Яны вельмі справядлівыя, а яшчэ ў кожнай установе працуюць чулыя і добрыя людзі. Усе заўсёды дапамагаюць».

Мужчына па прафесіі – барбер. Пачынаў працаваць у адным з салонаў сталіцы, а пазней адкрыў свой барбершоп.

Калі ён прыехаў у Беларусь, не ведаў мовы, але людзі вакол дапамаглі загаварыць па-руску.

«Мяне вучылі сябры і знаёмыя, тлумачылі, што як называецца, дапамагалі з вымаўленнем. Вядома, я і цяпер размаўляю з акцэнтам, але тут людзі вельмі спагадлівыя – падказваюць, не смяюцца. Я лічу, што беларусы – найлепшы народ, – падагульняе Амжад».

Фото: Павел Орловский, Times.by

Жонка Амжада Майя прыйшла падтрымаць мужа на цырымоніі. Яна пакуль не размаўляе па-руску, але ўжо вучыць літары і спадзяецца, што ў будучыні ёй таксама давядзецца прыняць прысягу.

]]>

Павелічэнне пенсій, ільготы ў ахове здароўя: як у Беларусі дапамагаюць ветэранам

Times.by — Tue, 05 May 2026 12:15:00 +0300

З мінулага года льготы і прэферэнцыі для ўдзельнікаў і пацярпелых ад вайны пашырылі.

У Беларусі выбудавана комплексная сістэма мер падтрымкі ветэранаў, расказала на прэс-канферэнцыі намеснік міністра працы і сацыяльнай абароны Марына Арцёменка.

З улікам асаблівага статусу ветэраны Вялікай Айчыннай вайны атрымліваюць спецыяльныя выплаты ў выглядзе павышэнняў, узроставых надбавак і даплат на догляд.

У цэлым сума павышаючых выплат на сёння складае ад Br510 да Br765 для ўдзельнікаў вайны і інвалідаў ВАВ, а для іншых катэгорый ветэранаў вайны і асобаў, пацярпелых ад вайны, – ад Br320 да Br510.

У бюджэце краіны на 2026 год толькі на павышэнне і надбаўкі ветэранам да пенсіі прадугледжана больш за Br23 млн.

«Таксама беларускія ветэраны карыстаюцца льготамі ў сферы аховы здароўя – праходзяць медыцынскую дыспансерызацыю, карыстаюцца правам на бясплатныя лекі, зубапратэзаванне, бясплатнае санаторна-курортнае лячэнне і іншае. Так, у мінулым годзе ў чатырох санаторыях сістэмы Мінпрацы аздараўленне прайшлі 45 ветэранаў», – адзначыла намеснік міністра працы і сацабароны.

Пры гэтым для катэгорый, якія маюць проціпаказанні па здароўі, прадугледжана выплата грашовай кампенсацыі ў памеры 10 БВ (1 БВ – Br45).

Акрамя таго, у Беларусі арганізавана сістэма сацыяльнага абслугоўвання ў дачыненні да ветэранаў.

«Хоць многія, нават якія пражываюць адны, адмаўляюцца ад паслуг сацыяльных работнікаў. Як кажуць самі ветэраны, гэта дазваляе ім захоўваць самастойнасць у жыццядзейнасці і дысцыпліну», – дадала Марына Арцёменка.

Тым не менш каля 1,4 тыс. ветэранаў і пацярпелых атрымліваюць сацыяльныя паслугі на даму, 184 чалавекі атрымліваюць роднасны догляд з выплатай дапамогі і 74 чалавекі пражываюць у сацыяльных пансіянатах.

Сістэма падтрымкі носіць адрасны характар з улікам патрэбнасцей ветэранаў. А яшчэ з 1 мая 2025 года ўступіў у сілу абноўлены закон «Аб ветэранах», які пашырыў пакет прэферэнцый для асобных катэгорый. Усяго было ахоплена амаль 8 тыс. заслужаных грамадзян.

Раней Times.by пісаў, што ў Беларусі на сённяшні дзень жывуць 574 ветэраны ВАВ.

]]>

Зборная Беларусі па футболе згуляе таварыскі матч з Буркіна-Фасо

Times.by — Tue, 05 May 2026 11:32:00 +0300

Фото: Fédération Burkinabè de Football

Таварыскі матч пройдзе на Нацыянальным стадыёне ў Мінску 9 чэрвеня.

Вызначыўся другі сапернік нацыянальнай зборнай Беларусі па футболе на чэрвеньскую міжнародную паўзу – «белыя крылы» згуляюць з камандай Буркіна-Фасо, паведамілі ў АБФФ.

Матч адбудзецца 9 чэрвеня на Нацыянальным футбольным стадыёне ў Мінску.

«Гэты паядынак стане важным этапам у падрыхтоўцы нашай каманды да маючых адбыцца афіцыйных матчаў», – сказалі ў федэрацыі.

Цяпер зборная Буркіна-Фасо займае 62-е месца ў рэйтынгу FIFA, каманда Беларусі – 97-е.

Раней афрыканская каманда станавілася сярэбраным (2013) і бронзавым (2017) прызёрам Кубка Афрыканскіх нацый. У кваліфікацыі чэмпіянату свету FIFA 2026 года зборная заняла другое месца ў групе А, прапусціўшы наперад толькі Егіпет.

Каманда Беларусі ўпершыню ў сваёй гісторыі правядзе два запар дамашнія таварыскія матчы з сапернікамі не з постсавецкай прасторы, якія размешчаны вышэй у рэйтынгу FIFA.

Ранее Times.by пісаў, што 5 чэрвеня ў Мінску каманда Віктара Ганчарэнкі сустрэнецца са зборнай Сірыі.

]]>

Колькі ў Беларусі пражывае ветэранаў, расказалі ў Мінпрацы

Times.by — Tue, 05 May 2026 09:39:40 +0300

Фото: Александр Хитров, БелТА / ТАСС

Большасць удзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны жывуць у Мінску і Мінскай вобласці.

Колькі ветэранаў жыве ў Беларусі, расказала на прэс-канферэнцыі намеснік міністра працы і сацыяльнай абароны Марына Арцёменка.

Паводле яе слоў, усяго ў Беларусі цяпер 574 ветэраны Вялікай Айчыннай вайны.

«З іх 269 чалавек – гэта тыя, хто непасрэдна прымаў удзел у баявых дзеяннях. Яшчэ 146 чалавек – працаўнікі тылу, 156 – блакаднікі Ленінграда і 3 ветэраны, якія працавалі на аб’ектах ППА і будаўніцтве абарончых збудаванняў», – адзначыла намеснік міністра працы і сацабароны.

Пацярпелі ад наступстваў вайны 5,5 тыс. цяпер жывых грамадзян. З іх 90% – вязні былых канцэнтрацыйных лагераў.

Колькі гадоў ветэранам

Спікер звярнула ўвагу і на сярэдні ўзрост ветэранаў – 99 гадоў. Так, самаму маладому ўдзельніку вайны – 92 гады, а самай узроставай удзельніцы – 106 гадоў.

Найбольшая колькасць ветэранаў пражывае ў Мінску і Мінскай вобласці – 93 і 49 чалавек адпаведна.

Ветэранаў і грамадзян, якія пацярпелі ад наступстваў вайны і якім больш за 100 гадоў, у Беларусі налічваецца 250 чалавек, і гэта амаль 40% ад усіх доўгажыхароў у краіне.

]]>

ЗВР Беларусі павялічыліся на $24 млн за месяц

Times.by — Tue, 05 May 2026 07:41:00 +0300

Золотой слиток. Фото: Павел Орловский, Times.by

Золатавалютны фонд рэспублікі вырас дзякуючы росту кошту золата і плацежных актываў.

Міжнародныя рэзервовыя актывы Беларусі за апошні месяц выраслі на $24,4 млн, паведамілі ў Нацбанку.

Па стане на 1 мая 2026 года ЗВР склалі $15 млрд 267 млн.

Нагадаем, у сакавіку золатавалютны фонд упершыню перасягнуў адзнаку ў $16 млрд, аднак у красавіку актывы краіны скараціліся больш як на мільярд. Рэгулятар тлумачыў гэта зніжэннем кошту золата на міжнародных рынках.

На гэты раз невялікага росту ўдалося дасягнуць дзякуючы росту кошту плацежнага актыву – спецыяльных правоў запазычання, манетарнага золата і рэзервовых актываў у замежнай валюце.

Адзначым, што за апошнія паўгода ЗВР Беларусі павялічыліся амаль на $1,5 млрд. Нацыянальны банк раней паставіў задачу забяспечыць на канец 2026 года аб’ём міжнародных рэзервовых актываў на ўзроўні не ніжэй за $9,2 млрд.

Раней Times.by паведамляў аб тым, што ў Беларусі адчаканілі першую ў гісторыі памятную манету, яна ўжо паступіла ў абарачэнне. Манета выпушчана тыражом 2 тыс. срэбных і 3 тыс. нейзільберавых экзэмпляраў. З 22 красавіка манеты з’яўляюцца законным плацежным сродкам.

Выпуск прымеркаваны да 80-годдзя Мінскага трактарнага завода, заснаванага ў 1946 годзе. Маштабны юбілей прадпрыемства адзначыць ужо ў маі.

]]>

Прэзідэнт павіншаваў работнікаў і ветэранаў друку з прафесійным святам

Times.by — Tue, 05 May 2026 05:18:00 +0300

Фото: Пресс-служба Президента Республики Беларусь

Аляксандр Лукашэнка нагадаў аб гісторыі беларускага друкаванага слова і назваў беларусаў адной з самых чытаючых нацый.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка павіншаваў работнікаў і ветэранаў друку з прафесійным святам, паведамілі ў прэс-службе кіраўніка дзяржавы.

Дзень друку ў Беларусі адзначаецца штогод 5 мая. Свята было заснавана ў 1996 годзе і аб’ядноўвае журналістаў, выдаўцоў, паліграфістаў і супрацоўнікаў друкаваных СМІ.

Аляксандр Лукашэнка назваў Дзень друку святам таленавітых і неабыякавых людзей, якія выбралі справай свайго жыцця адказную работу ў прэсе, паліграфіі і выдавецкай сферы.

Прэзідэнт звярнуў увагу, што беларускае друкаванае слова мае найбагацейшую гісторыю, якая пачалася 500 гадоў таму з унікальнай Бібліі Францыска Скарыны.

«Сёння нас па праву можна назваць адной з самых чытаючых нацый у свеце. У краіне штогод выходзяць і карыстаюцца нязменнай папулярнасцю больш як 20 мільёнаў экзэмпляраў новых кніг і сотні перыядычных выданняў», – падкрэсліў Прэзідэнт.

Паводле слоў Аляксандра Лукашэнкі, прыемна, што за кнігай, газетай, часопісам заўсёды стаяць дасведчаныя прафесіяналы, сапраўдныя патрыёты, якія памнажаюць і перадаюць маладым аўтарам і журналістам лепшыя айчынныя традыцыі: аб’ектыўнасць, сумленнасць, этычнасць, вернасць агульначалавечым ідэалам і дзяржаўным інтарэсам.

«Перакананы, і ў далейшым кожнае ваша слова будзе накіравана на захаванне міру і згоды на гэтай зямлі, стварэнне шчаслівай будучыні для ўсіх жыхароў любімай Беларусі», – гаворыцца ў віншаванні.

Прэзідэнт пажадаў работнікам і ветэранам друку добрага здароўя, вострага пяра, невычэрпнага творчага натхнення і высокіх тыражоў.

]]>

Гандлёвыя рады ХІХ стагоддзя прадаюць у Навагрудку з аўкцыёну

Times.by — Sun, 03 May 2026 17:39:00 +0300

Выставленное на торги здание магазина. Фото: ЭТП «ИПМ-Торги»

Гістарычны будынак знаходзіцца ў самым цэнтры горада і да апошняга часу выкарыстоўваўся пад магазін.

У Навагрудку на аўкцыён выставілі будынак магазіна плошчай 238 кв. м за Br150 тыс., гаворыцца ў паведамленні электроннай пляцоўкі «ІПМ-Таргі».

У інфармацыі аб лоце зазначана, што ў будынка спецыялізаванага рознічнага гандлю ёсць абмежаванні правоў. Гэта звязана з тым, што яму прысвоены статус помніка гісторыка-культурнай спадчыны.

Цяпер гістарычны будынак знаходзіцца ва ўласнасці прыватнага ўнітарнага прадпрыемства па аказанні паслуг «МобСіці». Размяшчаецца аб’ект па адрасе: горад Навагрудак, вуліца Мінская, 3. Прыём заявак на ўдзел у таргах скончыцца праз 8 дзён.

Новы ўласнік будынка будзе абавязаны на працягу 30 каляндарных дзён з дня набыцця падпісаць ахоўнае абавязацельства.

Гандлёвыя рады ў Навагрудку

Помнік архітэктуры ў стылі класіцызму быў пабудаваны па тыпавым праекце. У тэхнічным апісанні гаворыцца, што будынак быў прыняты ў эксплуатацыю ў 1832 годзе. Ён першапачаткова прызначаўся для гандлю. Праўда, вялікі корпус, які быў у цэнтры плошчы, не дайшоў да нашых дзён.

У 1953 годзе гандлёвыя рады былі пераробленыя пад магазін прамысловых тавараў. Нямнога змянілася вышыня даху, аздабленне фасада. Будынак мае форму выцягнутай трапецыі і накрыты двухсхільным дахам. Уздоўж галоўнага фасада ідзе абходная галерэя з дарычнай каланадай.

]]>

Ганчарэнка сустрэўся з беларускім вундэркіндам мадрыдскага «Рэала»

Times.by — Sun, 03 May 2026 12:49:49 +0300

Главный тренер национальной сборной Беларуси Виктор Ганчаренко встретился с Алексеем Майоровым. Фото: АБФФ

Падлетак з Беларусі на працягу двух гадоў актыўна займаецца футболам у клубнай структуры знакамітага іспанскага гранда.

Галоўны трэнер нацыянальнай зборнай Беларусі Віктар Ганчарэнка сустрэўся з Аляксеем Маёравым, паведамілі ў прэс-службе АБФФ.

«Работа з маладымі ігракамі і падрыхтоўка рэзерву для нацыянальнай зборнай краіны – прыярытэтны напрамак работы Асацыяцыі «Беларуская федэрацыя футбола», – растлумачылі ў прэс-службе.

У федэрацыі канстатавалі неабходнасць пастаянна падтрымліваць кантакт з перспектыўнымі ігракамі, таму што ў будучыні яны могуць абараняць гонар краіны на сусветным узроўні. Цяпер падтрыманне такіх кантактаў з’яўляецца ключавой часткай стратэгіі развіцця беларускага футбола.

Аляксею Маёраву 14 гадоў, апошнія два гады ён займаецца футболам у клубнай структуры мадрыдскага «Рэала». Беларускі падлетак лічыцца перспектыўным вундэркіндам свайго пакалення.

Таленавіты беларускі ігрок – унук Аляксандра Кісценя, які ў мінулым абараняў колеры мінскага «Дынама».

]]>

Старшыня АБФФ сустрэўся з прэзідэнтам ФІФА ў Ванкуверы

Times.by — Fri, 01 May 2026 10:38:00 +0300

Фото: АБФФ

Яўген Булойчык выказаў надзею, што вялікі футбол хутка вернецца ў Беларусь.

У канадскім Ванкуверы 30 красавіка прайшоў 76-ы кангрэс Міжнароднай федэрацыі футбола (ФІФА). Беларускую федэрацыю футбола (АБФФ) прадстаўлялі старшыня Яўген Булойчык, генеральны сакратар Уладзімір Вярцелка і першы намеснік Андрэй Васілевіч.

Кангрэс папярэджвае чэмпіянат свету – 2026, які, акрамя Канады, прымуць у сябе ЗША і Мексіка з 11 чэрвеня па 19 ліпеня. Форум сабраў 1600 удзельнікаў з 210 нацыянальных асацыяцый.

Там жа Яўген Булойчык сустрэўся з прэзідэнтам ФІФА Джанні Інфанціна. Кіраўнік АБФФ падзякаваў Інфанціна за падтрымку і выказаў надзею, што агульнымі намаганнямі вялікі футбол вернецца ў Беларусь.

Прэзідэнт ФІФА ў сваю чаргу пажадаў паспяховай работы і прапанаваў абмеркаваць пытанні развіцця футбола ў Беларусі ў двухбаковым фармаце на наступным міжнародным форуме, паведамляе прэс-служба АБФФ.

Нагадаем, зборныя Беларусі розных узростаў і клубы прымаюць удзел у міжнародных турнірах пад эгідай ФІФА і УЕФА, але намінальна дамашнія матчы вымушаны праводзіць на нейтральных палях.

]]>

Гэта свята ўсіх людзей: спыталі ў мінчан, ці адзначаюць яны Дзень працы

Вікторыя Аль Алі — Fri, 01 May 2026 06:00:00 +0300

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Для адных 1 Мая – гэта адкрыццё шашлычнага сезона, для другіх – напамін аб важнасці працы, а для кагосьці – проста выхадны.

Дзень працы адзначаецца ў Беларусі 1 мая. Ён лічыцца афіцыйным непрацоўным днём у краіне.

Напярэдадні даты Times.by вырашыў даведацца ў жыхароў і гасцей сталіцы, ці ведаюць яны паходжанне свята і ці адзначаюць яго.

«Для мяне гэта проста дадатковы выхадны. Яшчэ адзін дзень для адпачынку, – прызнаўся праграміст Расціслаў. – Наколькі я ведаю, свята гістарычна сфарміравалася ў СССР. У гэты дзень аддавалі належнае рабочаму класу. У прынцыпе і цяпер у яго такое ж значэнне».

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

У студэнтак Валерыі і Ксеніі 1 Мая асацыюецца з адкрыццём шашлычнага сезона.

«Раней з бацькамі выбіраліся на шашлыкі ў гэты дзень, у гэтым годзе з аднагрупнікамі паедзем», – падзялілася Валерыя.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Я дакладна не памятаю, як з’явілася свята. Быццам бы ў СССР яго пачалі адзначаць. Цяпер для мяне гэта дадатковы выхадны. Ну і на вялікіх выхадных можна выбрацца на прыроду», – дадала Ксенія.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

А вось Святлана лічыць, што 1 Мая – гэта важнае свята для ўсіх людзей. У гэты дзень, на яе думку, трэба ўсхваляць усіх працоўных.

«У маім дзяцінстве 1 Мая быў самым галоўным святам. У студэнцкія гады, памятаю, на дэманстрацыі хадзілі, ды і калі працаваць пачала, таксама. Але гэта важнае свята дагэтуль, – перакананая Святлана. – Хочацца, каб наша моладзь працавала гэтак жа, як і мы. Калі я працавала галоўным бухгалтарам на сельскагаспадарчым прадпрыемстве, мне было сорамна спытаць, які ў мяне аклад будзе. Я разумела, што трэба працаваць, і працавала. Мы ўсе працавалі, таму што праца надае чалавеку высакароднасці».

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Лагіст Пелагея асацыюе 1 Мая з суботнікам. Толькі парадак трэба наводзіць не ў само свята, а загадзя.

«Першамай з’явіўся, калі нашы бацькі працавалі. Да Дня працы заўсёды рыхтаваліся і дома, і на рабоце. Памятаю, што мы наводзілі парадак у кватэры», – адзначыла дзяўчына.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Мір! Праца! Май! Я памятаю, што такой фразай усе віталі адзін аднаго ў гэты дзень, – перабіла калегу Вераніка. – Гэта было вялікае свята. Цяпер для мяне гэта падстава зрабіць генеральную ўборку дома. Падрыхтавацца да прыходу вясны».

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Для інжынера Крысціны з горада Высокае Камянецкага раёна 1 Мая – свята працоўных. Дзяўчына з’яўляецца старшынёй пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі і кожны год у першы дзень мая ўдзельнічае ў актыўнасцях:

«Звычайна мы шануем нашых работнікаў, арганізуем мітынгі ў гонар Дня працы. У мінулым годзе, напрыклад, вазілі іх на ўзнагароджанне ў раённы цэнтр. Для працаўнікоў гэта вялікае свята», – упэўнена Крысціна.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

На вуліцах сталіцы мы сустрэлі гасцей з Масквы: Аляксандр Пятровіч і Аляксандр Фёдаравіч – прафесары РХТУ імя Д.І.Мендзялеева. Яны перакананыя, што Дзень працы цесна звязаны з Днём Перамогі.

«Першае мая – гэта свята прафсаюзаў. Але ён звязаны і з Днём Перамогі. Паколькі другога мая ўзялі Берлін, – растлумачыў Аляксандр Пятровіч. – Калі я вучыўся ў школе, мы заўсёды рабілі сваімі рукамі кветкі да 1 Мая. Наразалі нейкія чаранкі, ставілі іх у ваду, з’яўляліся першыя лісточкі, тады да галінкі прымацоўвалі кветачкі з паперы. З імі хадзілі на дэманстрацыі».

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Калі Аляксандр Фёдаравіч упершыню апынуўся на Чырвонай плошчы, было 1 Мая. Ён тады быў яшчэ дзіцем і выразна запомніў словы дыктара: «Няхай жывуць Савецкія прафсаюзы школы камунізму. Ура, таварышы!». З таго часу ён кожны год гэты дзень праводзіў на дэманстрацыях. Але для яго гэта не проста свята Вясны і Працы, а прымета, што зусім хутка Дзень Перамогі.

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

]]>

Беларускія дранікі ўвайшлі ў топ-50 самых смачных панкейкаў планеты

Times.by — Thu, 30 Apr 2026 12:20:00 +0300

Драники. Фото: locrifa, Pixabay.com

У сусветным топе аказаліся і іншыя аналагі бульбяных аладак.

Адна з нацыянальных беларускіх страў – дранікі – трапіла ў рэйтынг найлепшых панкейкаў свету, паводле версіі гастранамічнага даведніка TasteAtlas.

У спісе бульбяныя дранікі размясціліся на 25-м месцы, набраўшы 4,2 бала. Складальнікі рэйтынгу называюць іх «самай тыповай стравай Беларусі».

«Гэтыя бульбяныя аладкі рыхтуюцца з сумесі мукі, бульбы, малака, солі, яек, перцу, цыбулі і сметанковага масла. Сумесь абсмажваецца на патэльні да залаціста-карычневага колеру з абодвух бакоў. Пры жаданні бульбяныя аладкі можна таксама запячы ў духоўцы», – гаворыцца на старонцы TasteAtlas з апісаннем рэцэпту дранікаў.

Пяцёрка лідараў

Першае месца ў рэйтынгу занялі латвійскія бульбяныя панкейкі, якія набралі 4,4 бала.

Другое, трэцяе і чацвёртае месцы займаюць стравы французскай кухні – салодкія бліны, звычайныя бліны і бліны з нутэлай.

На пятым радку размясціўся кітайскі цзяньбін, або смажаны блінчык.

Хто яшчэ трапіў у рэйтынг

Са страў краін – суседак Беларусі ў сусветным рэйтынгу таксама аказаліся традыцыйныя літоўскія аладкі, якія занялі 9-е месца.

На 18-м месцы – польскія бульбяныя аладкі. У яшчэ адной польскай стравы – ракучы – 43-е месца, а следам, на 44-м радку, ідуць блінныя кракеты.

«Браты» дранікаў – украінскія дзеруны – занялі 29-е месца.

Нагадаем, раней Міністэрства культуры паведаміла, што беларускія стравы з цёртай бульбы – дранікі і бабка – могуць трапіць у спіс спадчыны ЮНЕСКА.

]]>

Лукашэнка заклікаў спыніць «шалёную будоўлю жылля» ў Мінску

Times.by — Thu, 30 Apr 2026 10:51:46 +0300

Фото: Павел Орловский, Times.by

Кіраўнік дзяржавы лічыць, што трэба вырашыць пытанне з адтокам насельніцтва з вёскі ў буйныя гарады.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка заклікаў спыніць «шалёную будоўлю жылля» ў Мінску, каб не павялічваць адток сельскага насельніцтва, перадае БелТА.

Паводле яго слоў, праблему з адтокам людзей з сельскай мясцовасці ў сталіцу і абласныя цэнтры трэба вырашыць раз і назаўсёды.

Беларускі лідар звярнуў увагу і на вялікія аб'ёмы жыллёвага будаўніцтва ў Мінску.

«Шмат задач пастаўлена перад вамі аб тым, каб спыніць гэту шалёную будоўлю жылля ў Мінску», – падкрэсліў Лукашэнка.

Раней у Белстаце паведамлялі, што ў студзені – сакавіку гэтага года ў сталіцы арганізацыямі ўсіх форм уласнасці было пабудавана тысяча новых кватэр. У эксплуатацыю ўведзена 74,9 тыс. кв. м агульнай плошчы жылля.

Для грамадзян, якія стаяць на ўліку маючых патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, у эксплуатацыю ўведзена 20,8 тыс. кв. м агульнай плошчы (27,8% ад агульнага аб'ёму).

]]>

Толькі ўверх, да птушак і зорак: чым адметны паэт Янка Журба

Times.by — Thu, 30 Apr 2026 05:01:00 +0300

Times.by

Сёлета споўнілася 145 гадоў з дня нараджэння беларускага паэта Янкі Журбы. Times.by апавядае пра доўгае жыццё паэта і вялікую магію творчасці: нават страціўшы зрок, Журба застаўся відушчым.

Галоўнае багацце любой краіны – яе народ. А самы вялікі скарб нацыі – таленавітыя, энергічныя, аптымістычныя людзі, якіх яна спарадзіла. Людзі, якім цікава жыць, рухацца наперад, вучыць і вучыцца самім.

Безумоўна, Янку Журбу (1881–1964) немагчыма паставіць у адзін шэраг з Максімам Багдановічам, Янкам Купалам ці Якубам Коласам. Але гэта сапраўдны паэт – не яго віна, што цяпер стаў малавядомы. І ён важны для беларускай літаратуры, як важкая для экасістэмы ў цэлым кожная кветка на лузе ці дрэва ў лесе.

Год нараджэння як віхура падзей

Янка Журба (сапраўднае імя Іван Івашын) нарадзіўся 30 красавіка 1881 года ў вялікай сялянскай сям’і, што жыла ў вёсцы Купніна Віцебскай губерніі.

Што за час быў тады? Прайшло ўсяго два дзесяцігоддзі, як у Расійскай імперыі афіцыйна адмянілі прыгон… У 1881-м беларус-нарадаволец Ігнат Грынявіцкі забіў цара Аляксандра II, калі згадваць самую гучную палітычную падзею.

А калі казаць пра здарэнне №1 у літаратуры, то ў 1881 годзе памёр пісьменнік Фёдар Дастаеўскі – пазней Журба перакладзе на беларускую мову ягоны раман «Бедныя людзі».

Дзіцё селяніна і муляра

У дзяцінстве будучы паэт шмат дапамагаў сваім бацькам – звычайная доля ўсіх дзяцей сялян. І тая дапамога была не толькі па хатняй гаспадарцы.

Як згадваў пазней сам Журба ў вершы «Маё маленства» (1922), яго бацька-селянін кожны год «ператвараўся» ў муляра і надоўга браў яго з сабою: «Каб зарабіць, я летам з бацькам // Па розных вёсках вандраваў. // Зімой вучыўся і з маленства // Цяжкую працу я спазнаў...».

Шлях студэнта і настаўніка

«Зімовая» навука дала плён. У 17-гадовым узросце Янка паступіў у Полацкую настаўніцкую семінарыю, а потым – у Глухаўскі настаўніцкі інстытут, што знаходзіцца на тэрыторыі сучаснай Украіны.

Яшчэ студэнтам ён атрымаў першы прафесійны вопыт, бо падчас вакацый працаваў настаўнікам пачатковых класаў.

Times.by

Пасля заканчэння інстытута юнак вёў старэйшыя класы. Настаўнічаў не толькі на Віцебшчыне, але і ў іншых школах Расійскай імперыі – цудоўная глеба для асабістых назіранняў.

Імклівае ператварэнне ў паэта

Некалькі значных падзей, якія адбыліся з зусім невялікім інтэрвалам, канчаткова зрабілі з настаўніка рускай мовы і літаратуры Івана Івашына беларускага паэта Янку Журбу.

Гэта ягонае асабістае знаёмства з Янкам Купалам і нацыянальным друкам, Першая сусветная вайна, калі Журба, як і многія беларусы, быў вымушаны стаць бежанцам і з’ехаць у далёкую Сімбірскую губернію (выгнанне прымушае паэта вастрэй любіць Радзіму), і Кастрычніцкая рэвалюцыя, якая дапамагла Журбе адчуць сэнс і кошт пераменаў у жыцці і ператварыць заняткі літаратурай у прафесію з заробкам.

Зашмат зораў і прастораў?

Першая кніга паэзіі Журбы «Заранкі» выйшла ў 1924-м у Мінску.

Times.by

Сучасныя даследчыкі ацэньваюць яе пазітыўна, але водгукі крытыкаў-сучаснікаў на позні дэбют 43-гадовага Журбы не былі станоўчымі. Альбо проста літасцівымі.

Паэта сурова папікалі за тужлівыя спробы выявіць у сваіх вершах пафас рэвалюцыі, за прымiтыўна-слязлiвую сентыментальнасць, падмену пачуццяў рыторыкай. І яшчэ шмат за што. Падлічылі нават, колькі разоў Журба ўжывае камбінацыі «вясна – сна» і «зоры – прасторы».

Не схіляцца перад лёсам

Але паэт працягваў пісаць вершы. Настаўніцкую працу ён цяпер спалучаў з акадэмічнай навукай.

Так, у 1934-м Журба стаў супрацоўнікам Інстытута мовазнаўства Акадэміі навук БССР. Што праўда, праз тры гады ён звольніўся адтуль з-за хваробы вачэй.

Набліжэнне слепаты (паэт амаль канчаткова страціць зрок у 1944-м) не адлучыла Журбу ад школьнай дзейнасці – ён стаў настаўнікам спеваў.

Жыццё паміж людзей і сам-насам

Паэт жыў на самоце ў доме на ўскрайку Полацка – адзін час пад наглядам манашак Спаса-Еўфрасіннеўскага манастыра, зачыненага бальшавікамі ў 1921-м. Манашкай стала і сястра паэта, Марыя. Частку сваіх грошаў ён аддаваў праз яе на патрэбы манастыра.

Першая жонка Журбы, Ціна, якая ў 1915-м нарадзіла яму дачку, пасля разводу з’ехала з дзіцём у Ленінград – разам яны пражылі 10 гадоў. Другая жонка, Галіна, загінула-знікла падчас Вялікай Айчыннай вайны.

Public Domain

Затое на працы паэта аталялі дзеці, падлеткі. Дый і розныя дарослыя візіцёры – па-асобку ці ў складзе дэлегацый – вельмі часта наведвалі яго.

«...Перажыві ў момант век»

Адзін са знаёмых Журбы, які завітаў да яго ў красавіку 1961-га, згадваў, што застаў 80-гадовага паэта ля веснічкаў.

Журба стаяў, абапёршыся на штакеціну, з узнятым уверх тварам. Паэт адчуваў цеплыню веснавога сонца і слухаў жаўрукоў, што спявалі над блізкім полем высока ў небе. Ужо ў хаце, абмяркоўваючы палёт Юрыя Гагарына (гэта падзея адбылася ў 1961-м акурат у красавіку – месяцы нараджэння Журбы), ён усклікнуў: «Вось бы дажыць да той пары, як да Марса паляцім!».

Сапраўды, жыццё аднаго чалавека можа змясціць усе падзеі і актыўнасці на свеце разам – ад забойства цара да палёту ў космас, ад сялянскай працы да заняткаў творчасцю.

Вершы для дзяцей як выпрабаванне

Ёсць безадказны сродак праверыць, ці сапраўды паэт таленавіты.

Для гэтага дастаткова азнаёміцца з ягонымі вершамі для дзіцячай аўдыторыі (дарэчы, вельмі дзіўна, калі ў паэта няма такіх твораў).

Гэтыя паэтычныя радкі можна прачытаць, напрыклад, свайму «ўнутранаму дзіцёнку», у існаванні якога заўсёды быў пэўны французскі літаратар Антуан дэ Сент-Экзюперы. Альбо прамовіць іх уголас у прысутнасці маленькіх слухачоў – што скажуць іх вочы, як адрэагуюць іх сэрцы?

Янка Журба пісаў вершы для дзяцей – найперш для сваёй адзінай дачкі Іраіды (гэта імя ў перакладзе азначае «дачка героя»). І пісаў іх багата. Іншым разам лірычным героем тых твораў выступае сам паэт, які аднаўляе краскі і фарбы свайго дзяцінства, ратуючы яго ад бегу часу.

Сапраўды, памяць пра ўласнае маленства можа вярнуць нам страчаны зрок.

Times.by

]]>

Калі табе падабаецца твой аўтфіт, адчуваеш сябе лепш: мінчане – пра свой стыль

Вікторыя Аль Алі — Tue, 28 Apr 2026 16:00:00 +0300

Коллаж: Times.by

Фэшн-рэдакцыя Times.by распытала ярка апранутых гараджан, дзе яны купляюць рэчы і як знайшлі свой стыль.

Стыль – гэта не столькі пісьменнае спалучэнне трэндаў, колькі ўменне самавыяўляцца праз адзенне. Знайсці свой – задача не простая, але вельмі цікавая. Times.by высочваў на вуліцах сталіцы людзей, якім гэта ўдалося.

Ірына працуе менеджарам па навучанні і развіцці персаналу, любіць шыць, вязаць і стылізаваць рэчы.

«Зараз цалкам апранутая ў беларускія брэнды. На мне трэнч MUA, світар OVRSZ, лоферы «Шагавіта», сумка ад Viko Guerra [гэты брэнд трапляў у агляд Times.by], – пералічвае дзяўчына. – Я люблю светлыя колеры. А з надыходам вясны хочацца яшчэ больш яркасці. Столькі прыгажосці вакол, кветкі распусціліся, і мне самой хочацца быць кветачкай».

Ирина. Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Кіраўнік крэатыўнага рэкламнага агенцтва Павел прызнаўся, што апранаецца, як жонка скажа. Яна не стыліст, але актыўна працуе з гардэробам мужчыны.

«Мяне акружаюць у асноўным маладыя і творчыя хлопцы і дзяўчаты, у тым ліку маладая жонка. Таму часам я выглядаю ярчэй, чым прынята ў мужчынскіх колах або сярод маіх аднагодкаў, – разважае Павел. – Зараз на мне світшот і камізэлька ад ZNWR. А ўвогуле люблю рэчы, за якімі стаіць нейкая гісторыя».

Павел. Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Марыя, як маладая Джэйн Біркін, носіць сумку – пляцёны кошык.

«Я са светам моды ніяк не звязаная, проста люблю прыгожа апранацца, – паціскае плячыма дзяўчына. – У асноўным мой гардэроб складаецца з адзення беларускіх брэндаў. Сёння вось жакет ад Annete надзела і сумачку любімую ўзяла».

Мария. Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Я люблю прыбірацца, бо калі табе падабаецца твой аўтфіт, то адчуваеш сябе лепш. І ўвогуле, калі прыбірацца, як не кожны дзень?» – бянтэжыць рытарычным пытаннем студэнтка Віялета.

Дзяўчына раніцай збіралася на экзамен і вырашыла надзець сваю шчаслівую спадніцу.

«Часта купляю рэчы ў масмаркеце, напрыклад спадніца мая з NewYorker. Убачыла ў сацсетках у адным аглядзе і купіла без прымеркі. З беларускіх брэндаў люблю Ezhevika», – кажа яна.

Виолетта. Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

«Калі ты 48+ памеру, даводзіцца быць модніцай, таму што адзенне ніхто не шые на такія памеры. Я пастаянна ў пошуках, чаго б такога купіць, – шчыра гаворыць food-інфлюэнсер Ксенія. – У нас ёсць тры брэнды, якія шыюць нармальна на вялікія памеры: гэта Holod, LoveLace і яшчэ Osh. Сёння на мне як раз кашуля ад Holod і топ ад LoveLace. Спадніца, сумка і паліто з сэканд-хэнду».

Ксения. Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Таццяна раней працавала майстрам па манікюры, пасля пайшла ў дэкрэт і занялася фатаграфіяй.

«Я стылізую сваіх кліентаў на здымкі і з іншымі фатографамі працую як стыліст, – тлумачыць яна. – Раней я апраналася не вельмі прыкметна. Калі стала займацца фатаграфіяй, зразумела, што мне падабаецца збіраць вобразы, прайшла курс па стылістыцы».

Цяпер у яе ў шафе шмат прыкметных рэчаў, якія яна з задавальненнем носіць.

Татьяна. Фото: Алексей Матюшков, Times.by

Фото: Алексей Матюшков, Times.by

]]>