Археолагі раскрылі моцны фундамент заходняй вежы Сафіі

Полацкі сабор актыўна даследуецца вучонымі перад пачаткам маштабных рэстаўрацыйных работ.

Дадаць у асноўныя
крыніцы Google

Экспедыцыя Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Еўфрасінні Полацкай зрабіла шурфы каля сцяны Сафійскага храма, паведаміў карэспандэнту Times.by старшы выкладчык кафедры гісторыі і сацыягуманітарных навук ПДУ Аляксей Коц.

«Мы праводзілі даследчыя работы, таму што перад пачаткам рэстаўрацыі неабходна вывучыць канструкцыі сабора і іх стан», – расказаў археолаг.

Паводле яго слоў, каля заходняй вежы Сафійскага сабора было закладзена два шурфы, каб даведацца, на якой глыбіні закладзены фундамент гістарычнага помніка ў гэтым месцы і на які грунт ён абапіраецца.

«Тут аказаўся вельмі сур'ёзны цагляны фундамент у будынка, які ідзе на глыбіню 3,6 м», – адзначыў Аляксей Коц.

Полацкі Сафійскі сабор – унікальны помнік, у канструкцыі якога перапляліся адразу некалькі эпох. Галоўны храм горада заклалі яшчэ ў сярэдзіне XI стагоддзя, а праз стагоддзе, у XII стагоддзі, да яго прыбудавалі новыя галерэі. Фрагмент гэтай старажытнай заходняй прыбудовы археолагам удалося выявіць у адным з шурфаў падчас нядаўніх раскопак.

Сапраўднае перараджэнне сабор перажыў у XVIII стагоддзі пры маштабнай перабудове пад кіраўніцтвам архітэктара Іагана Глаўбіца. Майстар арганічна ўключыў захаваныя фрагменты старажытных фундаментаў і сцен у новую канструкцыю. Каб абараніць храм ад грунтавых вод і ўмацавання рухомага пясчанага грунту, дойліды заклалі магутную цагляную платформу, на якой затым узвялі вытанчаную вежу.

Аляксей Коц расказаў, што на раскопках былі знойдзены розныя старажытныя цэглы (плінфа) з выявамі і знакамі і невялікая колькасць прадметаў накшталт нацельнага уніяцкага крыжа XVIII стагоддзя, гузіка XIX стагоддзя, савецкіх манет, фрагментаў керамічнага посуду і іншых артэфактаў.

Раней Times.by пісаў, што экспедыцыя Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта ў ходзе раскопак выявіла фрагменты сцяны XII стагоддзя каля Сафійскага храма.

У маі стала вядома, што Нацыянальны Полацкі гісторыка-культурны музей-запаведнік размясціў на спецыяльнай пляцоўцы тэндар, прысвечаны рэстаўрацыі Сафійскага сабора.

Найстаражытнейшы праваслаўны храм з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю катэгорыі «0». Гэта азначае самую высокую ступень значнасці і рэжым аховы помніка. Такія аб'екты могуць прэтэндаваць на ўключэнне ў спіс ЮНЕСКА.

Рэстаўрацыйныя і рамонтныя работы на помніку архітэктуры ў Полацку запланаваны на перыяд з 2026 па 2028 гады.