Чым пахнуць добрыя навіны: парфумер стварыў водар для Times.by

Калючы азон сенсацыі, свежасць і кававы водар ранішніх навін, мускус амбіцый і харызмы – так уявілі сабе ў рэдакцыі пах навін. Якім убачыў яго вядомы парфумер?

Аўтар культурнага аромасімвала Беларусі PaVetra Уладзіслаў Ракуноў спецыялізуецца на стварэнні персанальных водараў для людзей, праектаў, выстаў, шоу. Times.by папрасіў вядомага беларускага парфумера стварыць водар для партала добрых навін.

Уладзіслава Ракунова ў нейкай ступені можна назваць самавукам: у Беларусі парфумераў ВНУ не выпускаюць.

«Профільная ВНУ, у прынцыпе, адна на ўвесь свет – ISIPCA, міжнародны інстытут у Версалі, – расказаў Times.by парфумер. – Таму многія калегі вучацца на розных курсах, у тым ліку пры фабрыках і прафільных заводах. Мне невыказна пашанцавала: у 2006-м пазнаёміўся з легендарнай Сафіяй Гройсман, якая ў далейшым узяла мяне на навучанне».

Ураджэнка Беларусі Сафія Гройсман – парфумер з сусветным імем, аўтар шэрага бестселераў, сярод якіх Paris і Yvresse ад Yves Saint Laurent, а таксама Trésor ад Lancôme, які пабіў па продажах рэкорд Chanel №5.

Менавіта ў суаўтарстве з ёй Улад Ракуноў стварыў аромасімвал Беларусі – РаVetra, водар з адценнямі зялёнага яблыка і язміну, які ўпершыню прадставілі ў 2015-м.

«У 2023-м вырашылі зрабіць свежае РаVetra, правёўшы аналогію: Беларусь стала свежэйшай, лягчэйшай, і водар павінен гучаць інакш, – расказвае парфумер. – Новае прачытанне раскрываецца сакавітай зеленню, прычым не легкадумнай скошанай травой, але мудрай векавой дубровай. І гарманічна спалучае салодкія адценні з утульнымі драўнянымі – як прагрэтыя сонцам бярвёны бацькоўскага дома».

Чым пахнуць добрыя навіны?

Спачатку праводзім экспрэс-апытанне калег.

«Першыя асацыяцыі – газетная папера, кава, тытунь, – заяўляе Герман. – Прычым газета, вось так, адзіны СМІ, у якога пах ёсць літаральна. Калі пусціцца ў філасофію, то навіны ў электронных медыя пахнуць сенсацыяй, а яна ў сваю чаргу – калючым і свежым азонам, як паветра пасля дажджу».

«Добрыя навіны зусім дакладна пахнуць амбіцыямі, харызмай і лідарствам, – гаворыць Ілона. – У водарным выяўленні чую гэта лёгкім мускусным падтонам, яркім, але неназойлівым цытрусавым шлейфам і запамінальнай адметнасцю ў выглядзе цёплых і ўтульных драўняных акордаў. А вось электронныя СМІ зусім дакладна маюць экзатычны водар. Прычым з вострай пікантнасцю, якая раскрываецца не адразу, – да такой хочацца вяртацца, каб лепш зразумець».

Лізавета суадносіць са спалучэннем дрэва і перцу: «Для мяне гэта пах сілы – стойкі, насычаны, як і якасны матэрыял, які чапляе ўвагу і ўтрымлівае яе спакойна і з годнасцю, не скочваючыся ў танны хайп і клікбейты».

Падумаўшы секунду, яна прыпраўляе піраміду нотай язміну. Для далікатнасці – усё ж такі ў суровым свеце важных падзей заўсёды ёсць месца навінам для душы. Напрыклад, пра коцікаў.

Максім лаканічны: канкрэтна ў Times.by – водар акватычны, з характэрным адценнем марской солі, і ўдакладняе: лагатып у нас на сінім фоне.

Яўгенія ўпэўнена: у навін пах свежасці. На ўдакладняльнае пытанне, а добрыя як пахнуць, дзяўчына расплываецца ў летуценнай усмешцы, маўляў, кавай і хрусткімі цёплымі круасанамі.

Як ствараецца парфум

Стварэнне водару займае ў сярэднім месяц.

«Самы доўгі праект расцягнуўся на сем месяцаў, – успамінае Улад Ракуноў. – Але ў тым выпадку заказчык нікуды не спяшаўся. А бывае так, што водар патрэбны тэрмінова і літаральна на заўтра. Для мяне гэта не праблема, паколькі заўсёды ў наяўнасці шматлікія напрацоўкі, з якіх можам падабраць патрэбную камбінацыю».

Ёсць і экспрэс-варыянт: сабраць за пару хвілін з дапамогай парфумернага бара.

«Па сутнасці, гэта кампактная перасовачная лабараторыя з ужо гатовымі кампанентамі, якая дазваляе стварыць абсалютна любы водар ад мора на світанні да сакавітага іскрыстага кавуна, – удакладняе суразмоўца. – У адной з высоўных паліц захоўваюцца флаконы з чыстым спіртам, у які і дабаўляюцца кампаненты».

Многія парфумерныя складальныя вельмі дарагія. Так, кілаграм натуральнай амбры каштуе каля $35 тысяч. У гэтым жа дыяпазоне і кошт мускусу.

Улад Ракуноў выкарыстоўвае і сінтэзаваныя, і натуральныя інгрэдыенты.

«Нярэдка сінтэзаваныя кампаненты больш складаныя, чым натуральныя, – адзначае ён. – Больш таго, менавіта хімічныя злучэнні дазваляюць перадаць большасць прыродных адценняў, якія немагчыма атрымаць класічнымі лабараторнымі метадамі».

Размова не толькі пра наэлектрызаванае паветра перад навальніцай або саланавата-горкі марскі брыз, якія апрыёры не атрымаць ні экстракцыяй, ні адцісканнем. Напрыклад, ландыш або фрэзія апрацоўцы не паддаюцца. А ў складзе многіх кветак, фруктаў, ягад няма эфірных алеяў, з якіх атрымліваюць неабходныя кампаненты.

У Беларусі з раслін, якія змяшчаюць эфірныя алеі, – у асноўным палын і хвоя. Хаця калісьці была выключная магчымасць сінтэзаваць ванілін з драўняных апілак.

«У Беларусі існавала ўстаноўка, тэхнічныя магчымасці якой дазвалялі сінтэзаваць з апілак ванілін, – расказвае Уладзіслаў Ракуноў. – На жаль, яна канула ў нябыт з развалам СССР. А маглі б вырабляць прадукт высокага попыту. Удумайцеся: 98% сусветнага спажывання ваніліну прыпадае менавіта на сінтэзаваны. Тады як натуральны – ураджай струкоў ванілі – усяго 1,5–2%».

Што агульнага ў Chanel №5 і пральнага парашку

Водар ад Габрыэль Шанэль прадаецца ўжо больш за стагоддзе, не губляючы папулярнасці. Створаны ён на аснове альдэгідаў.

Калі нанесці іх на блотэр, адчуеце водар свежамытай пасцельнай бялізны, якая сушылася на марозе да хрусту. Калючая свежасць, знаёмая многім, – і няважна, якой маркі парашок. Магія?

«Хімія, – аджартоўваецца суразмоўца. – Пральныя парашкі і кандыцыянеры вельмі часта маюць у складзе альдэгідную ноту».

Уладзіслаў прызнаецца: пах альдэгідаў ён церпіць з цяжкасцю. Але працаваць з імі даводзіцца.

У спісе любімых у яго мінеральныя пахі – марскіх камянёў, салёных водарасцей, цытрусавыя, якія даруюць добры настрой, і драўняныя: яны надаюць водару доўгае гучанне.

Пачынаем стварэнне водару

Тэхнічнае заданне ў нас простае: водар свежага медыя, чый слоган «Час добрых навін». І ў той жа час з зорачкай: сайт – гэта не друкаваны СМІ, у якога пах ёсць у літаральным сэнсе: паперы, фарбы і іншага.

Уладзіслаў акідвае позіркам свой парфумерны бар, задумваецца на секунду і пачынае работу.

«Дабаўлю ў гэту кампазіцыю мінеральных камянёў і солі – гэты кампанент дазваляе адчуць дынаміку часу», – пачынае парфумер адмяраць кроплі патрэбнага кампанента ў мініяцюрны флакон са спіртам.

Затым шчодра дабаўляе мандарын. Аргументуе так: з вялікага сямейства цытрусавых ён асабліва прывабны і выдатна стварае добры настрой.

«Мяккі і пазітыўны пах мандарына як пажаданне: няхай работа каманды Times.by выклікае больш станоўчых эмоцый, – адзначае Уладзіслаў Ракуноў. – Навін сёння багата, а вось добрыя – рэдкасць».

Трэцяй у кампазіцыі становіцца фрэзія. Яе празрыстае кветкавае гучанне гарманічна прадаўжае настрой саланавата-мінеральнага інгрэдыенту.

Цікавы нюанс: парфумер расказвае, што ў кожнага паху ёсць свой колер. Фрэзія – блакітнага адцення, які – няхай і ў больш глыбокім тоне – прысутнічае і ў лагатыпе Times.by.

«А цяпер дабавім вострую пікантнасць, – працягвае алхімічныя пошукі Уладзіслаў Ракуноў. – Рабіць таннейшым не будзем і выбіраем шафран».

Фінальным акордам у флакон адпраўляецца вецівер з яго цёплымі драўнянымі нотамі. Ён надае водару ўстойлівасці і цяпла за кошт далікатнай дымнасці. Акрамя таго, адпавядае духу часу – дымныя адценні цяпер асабліва папулярныя.

«Кампазіцыю закрываем, і можна ўдыхаць, – гаворыць парфумер. – Але ў ідэале раю даць яму настаяцца суткі. Тады кампаненты пранікнуцца адзін адным і водар будзе поўнасцю гатовы».

Парфумерная дэгустацыя

Праз суткі арганізуем рэдакцыйны тэст. Поўны спіс інгрэдыентаў каварна трымаем у сакрэце.

Спыняем спробы прынюхацца да флакона. Парфумеры перакананыя: наносіць трэба на скуру, калі вы хочаце пачуць сам водар, а не металічныя ноты каўпачка.

«Тут 100% ёсць цытрусы, – заяўляе Стас. – Моцная такая лімонная скурачка, з гарчынкай. І хвою чую. Усё сышлося – сюды паклалі беларускі лімонны лес. Мне здаецца, гэты парфум больш для цёплага перыяду года. Нават з улікам, што ён густы такі, важкі».

«А, вось што яшчэ да елак прымешваецца, – заяўляе калега, хапаючы часопіс са стала. – Водар часопісных старонак».

«Гэта называецца пах друкарскай фарбы, – падколвае Максім. – А з флакона цягне палыном».

Ён наносіць парфум на запясце, дае пару секунд на праветрыцца і прынюхваецца яшчэ раз.

«Можа, не палын, але нешта лекавае, пэўна, ёсць, – заяўляе Максім. – Мікстура для душы, як класныя тэксты. Ну або пах, як у кабінеце стаматолага. Так навінам і належыць быць зубатымі».

Лекава-травяныя ноты адзначае і Герман.

«Праўда, кабінетам урача пахне, – шчыра абураецца ён. – Прычым не тэрапеўта, а дарагога, да якога брэкеты ставіць прыходзіш. А яшчэ цытрусавыя ноты ёсць – гэта, відаць, усмешка ў прадчуванні роўных зубоў у будучыні. І нешта салёнае… Гэта слёзы ад усведамлення, колькі гэта задавальненне будзе каштаваць. Рэзюмую: парфум гучыць дорага, як і лячэнне зубоў, калі іх не даглядаць».

«А мне шыправай зелені не паклалі, – здзіўляецца Ілона. – Затое шчодра дабавілі глыбокіх драўняных нот. Ёсць нешта такое вельмі шлейфавае, ахутваючае, але неназойлівае. І вельмі смачны букет спецый. Водар шматгранны, хочацца слухаць і ўгадваць складальныя».

Юлія ўпэўнена называе цытрус (ёсць такое) і мускус (а вось яго не заяўлена). А праз пару хвілін адзначае кветкавую ноту.

«Для навін водар дакладна падыходзіць, – рэзюмуе яна. – З аднаго боку, сур’ёзны і густы. З другога – вось гэта кветкавасць у пары з лімонам надае лёгкасць, ветлівую іранічнасць і фактурнасць».

Падвядзём вынікі: чаканне і рэальнасць супалі часткова. Але залічым гэта аргументам, што добрыя навіны ўмеюць здзіўляць. Выключна ў лепшым сэнсе.

Цана пытання

Добры парфум, на думку Уладзіслава Ракунова, не можа каштаваць танней за $40–50 за аб’ём у 30 мілілітраў. Выключэнне – мініяцюра монапаху для азнаямленчых мэт.

Атрымліваецца, духі на разліў або версіі буйных брэндаў па больш нізкіх цэнах, якія можна бачыць у гандлёвых цэнтрах на астраўках з парфумерыяй, гэта неякасная падробка?

«Гэта легальны водар, разліты на фабрыцы, – тлумачыць Улад Ракуноў. – Гэта не падробка, але копія або версія арыгінала, якая нагадвае брэндавы водар (часам перавышаючы ў стойкасці)».

Задача копій – задаволіць патрэбнасці чалавека, які не можа патраціць на парфум $400.

Калі гаварыць аб нішавай парфумерыі, то ў Еўропе або ЗША такія водары могуць каштаваць больш за $10 тыс. У Беларусі расцэнкі не такія астранамічныя, але не менш за BYN 1000–1500 за аб’ём у 50 мілілітраў.

Не верце стэрэатыпам

Пад канец мы папрасілі Улада пракаменціраваць самыя распаўсюджаныя стэрэатыпы.

Калі не адчуваеце водар на сабе – ён вам падыходзіць. – Да любога паху вы прывыкаеце і праз нейкі час яго не адчуваеце, калі гэта не воцат, серавадарод і аміяк. І яны ў парфумерыі не выкарыстоўваюцца.

Нюх можа прааналізаваць не больш за тры водары. – А як тады парфумеры працуюць з дзясяткамі адценняў штодзённа?

Натуральныя водары лепш за сінтэтыку. – На мой погляд, натуральных водараў не існуе. Можна ўзяць чыстыя іланг-іланг, кедр і бергамот, змяшаць – і ўсё роўна на выхадзе атрымліваем тварэнне рук чалавечых. Дзе вы ў прыродзе бачылі, каб на кедры раслі іланг-іланг і бергамот?

Тэмпература скуры ўплывае на стойкасць водару. – На яркасць водару ўплывае сухасць скурнага покрыва – пах убіраецца хутчэй. Хочаце, каб парфум загучаў ярчэй, – зрабіце дзясятак прысяданняў.

Амбра – усходні водар. – Большасць запісвае амбру ў палітру ўсходніх водараў, шматзначна разважаючы «нешта цяжкае, вострае, магчыма, дымнае». А гэты пах свежы з кіслінкай. Водар мора з металічнымі адценнямі. Падобная гісторыя і з мускусам. У яго пах прыемны, цёплы, з намёкам на цялеснасць і разгарачаную скуру. У ім можна ўлавіць адценне жывёльных тонаў, таму нярэдка апісваюць пахам ільвінай клеткі. Але смол, вастрыні і бардовых кветак, пра якія так любяць разважаць канапавыя эксперты, там не знайсці.

У офіс парфум наносім мінімальна, каб не «ўдушыць» калег. – Колькасць нанясенняў залежыць ад яркасці водару і ад зоны: чым вышэй наносіце – кропкі за вушамі, шыя, валасы, – тым больш маштабная зона паражэння: і іншых, і сябе. Чым ніжэй – тым лягчэйшы ён будзе. Адна з маіх заказчыц наносіць парфум на шчыкалаткі.

Парфум можна зрабіць з аромаалею ў аптэцы. – Глупства атрымаецца. Эфірныя алеі ў аптэцы касметычныя і атрыманы па іншых тэхналогіях, чым кампаненты для парфумерыі. Гэта як зрабіць здымак на звычайны тэлефон і крыўдзіцца, што кадр – няхай і прыгожы – не ўзяў прэмію ад Associated Press, спаборнічаючы з фатаграфіямі, зробленымі з дапамогай прафесійнай тэхнікі майстрамі сваёй справы.