Нацбанк перайшоў да агрэсіўнага накаплення золатавалютных рэзерваў

Рэгулятар беларускай банкаўскай сістэмы раней займаўся падтрыманнем рэзерваў на неабходным для эканомікі ўзроўні.

Золатавалютныя рэзервы з’яўляюцца рабочым інструментам палітыкі рэгулятара, заявіў першы намеснік старшыні праўлення Нацбанка Аляксандр Ягораў.

Паводле яго слоў, у першую чаргу золатавалютныя рэзервы патрэбны для таго, каб згладжваць рэзкія ваганні курсаў валют.

Работа над памылкамі

У 2020 годзе Беларусь сутыкнулася з тым, што ЗВР скараціліся ўсяго за год на $2 млрд. У першую чаргу гэта было выклікана тым, што ўлады накіравалі $4 млрд на пагашэнне знешніх запазычанасцей, а таксама неабходнасцю абараніць курс рубля.

«У той момант у рэгулятара было два шляхі: альбо адхіліцца і глядзець, як курс «адлятае ў космас», абясцэньваючы рублёвыя зберажэнні грамадзян, або ўмяшацца. Мы выбралі другі шлях», – расказаў Аляксандр Ягораў.

Беларускія ўлады на працягу некалькіх месяцаў прадалі $1,5 млрд з рэзерваў, каб не дапусціць абвалу курсу нацыянальнай валюты.

«Так, рэзервы тады знізіліся, але яны выканалі сваю галоўную функцыю – абаранілі фінансавую сістэму і зберажэнні людзей», – растлумачыў прадстаўнік рэгулятара.

На яго думку, аб’ём ЗВР рэспублікі цяпер на ўзроўні $15 млрд быў дасягнуты дзякуючы рабоце над памылкамі, дапушчанымі ў 2020 годзе. Неабходна, каб рэзервы мелі запас на выпадак любых непрадказальных падзей.

Накапленне рэзерваў

Вясной 2026 года пад націскам знешніх фактараў расійскі рубель нечакана стаў умацоўвацца ў дачыненні да долара і еўра, што адбілася і на беларускім рынку. Кампаніі, якія экспартуюць сваю прадукцыю за мяжу, сталі актыўна прадаваць валюту, што прывяло да яе лішку на рынку.

Аляксандр Ягораў удакладніў, што ў гэтый сітуацыі для недапушчэння празмернага ўмацавання беларускага рубля рэгулятар скупіў усе лішкі валюты і накіраваў іх у рэзервы.

«Толькі за красавік 2026 года Нацбанк купіў амаль $500 млн. Мы перайшлі ад простага падтрымання ўзроўню золатавалютных рэзерваў да іх агрэсіўнага накаплення ў перыяды спакою», – падкрэсліў ён.

У Беларусі за першыя чатыры месяцы бягучага года чысты продаж валюты грамадзянамі склаў $640 млн, і гэты працэс працягваецца. Большая частка прададзенай валюты паступае ў ЗВР рэспублікі.

«Такім чынам, асабістыя зберажэнні людзей апасродкавана ўзмацняюць фінансавую падушку краіны. Гэта самая здаровая і правільная крыніца росту эканомікі», – падвёў вынікі ён.