Вядомы акушэр-гінеколаг Ірына Борыс аб родах мары, ідэальным узросце для першынца і паэзіі

Прафесія акушэра-гінеколага – адна з самых адказных у медыцыне, тут жа ўрач адказвае адразу за два жыцці: жанчыны і дзіцяці.

Сярэдні ўзрост беларусак пры нараджэнні першынца набліжаецца да 30 гадоў. Роды ў больш сталым узросце – сусветны трэнд, і Беларусь тут не выключэнне.

Пры гэтым падыход да родаў за апошнія гады моцна трансфармаваўся: усё больш жанчын нараджаюць у прысутнасці мужа, а да працэсу рыхтуюцца загадзя на спецыяльных курсах.

Напярэдадні Дня медыцынскіх работнікаў Times.by наведаў адзін з самых сучасных радзільных дамоў Мінска – у 6-й гарадской клінічнай бальніцы. Менавіта тут партнёрскія роды праходзяць часцей за ўсё.

Мы даведаліся ў намесніка галоўнага ўрача па акушэрска-гінекалагічнай дапамозе Ірыны Борыс, як змяніліся запыты цяжарных, ці ёсць ідэальны ўзрост для нараджэння першынца і якімі якасцямі павінен валодаць медык, які мае дачыненне да таінства нараджэння.

Прыкладна палова родаў у «шасцёрцы» – партнёрскія

У Валерыі і Андрэя Гарных некалькі дзён таму ў сталічным раддоме 6-й гарадской клінічнай бальніцы нарадзіўся хлопчык. Пара выбрала партнёрскія роды, а гэта значыць, што на іх прысутнічаў муж. Цяпер яны знаёмяцца з новай роллю – бацькоўствам і разам жывуць у палаце сямейнага тыпу, якая нагадвае асобную кватэру.

«Партнёрскія роды прапанавала жонка, я прыслухаўся да яе меркавання і не пашкадаваў. Калі ўсё гэта перажываеш разам, разумееш, колькі нашым любімым жанчынам трэба сіл і цярпення, каб увесь працэс быў такім, як трэба», – шчыра кажа Андрэй.

Валерыя адзначае, што роды з партнёрам – не толькі маральная падтрымка. Гэта пазітыўна ўплывае на сям'ю ў цэлым і дапамагае мужу хутчэй уключыцца ў працэс догляду дзіцяці.

Сёння ў «шасцёрцы» каля паловы родаў – партнёрскія. Прычым лічба кожны год расце: калі ў 2024 годзе такіх родаў было 30%, то ўжо ў 2025-м – 45%. У суткі тут у сярэднім нараджаецца дзевяць-дзесяць малышоў.

«У нашым раддоме ў адным з першых з'явіліся партнёрскія роды, і мы вельмі стараемся папулярызаваць напрамак, – кажа Ірына Борыс. – Гэта важна, таму што так тата ўцягнуты ў працэс не толькі нараджэння дзіцяці, але і яго першых дзён жыцця. Ён вучыцца даглядаць малыша і ў далейшым можа ўзяць на сябе частку абавязкаў, а гэта станоўча ўплывае на атмасферу ў сям'і».

Цікава, што партнёрам падчас родаў можа быць не толькі муж, але і мама парадзіхі, свякроў, сястра, сяброўка або доўла. Апошніх, дарэчы, у радзільны дом прыводзяць усё часцей.

У Ксеніі Сажневай падчас партнёрскіх родаў прысутнічаў муж, а вось дапамагаць даглядаць малышку пасля нараджэння прыехала бабуля Наталля Шваюнова.

«Гэта мае першыя роды, і разам з мужам я сябе адчувала больш спакойна, – тлумачыць Ксенія. – Думаю, ён пасля ўбачанага многае пераасэнсаваў».

Бабуля малышкі расказвае, што тата дачку ў першы дзень фактычна не выпускаў з рук.

«Партнёрскія роды – лепшае, што можна зрабіць для ўмацавання сям'і», – упэўнена яна.

Мужчыны прытомнасць падчас родаў жонкі не страчваюць

Раддом 6-й гарадской клінічнай бальніцы лічыцца перынатальным цэнтрам трэцяга ўзроўню. Гэта значыць, што тут аказваюць спецыялізаваную дапамогу цяжарным, парадзіхам, нованароджаным і неданошаным дзецям. Пры гэтым укамплектаванасць медыкамі з вышэйшай адукацыяй – 100%.

Дар'я Чумак прыязджае сюды нараджаць у трэці раз. Цікава, што 30 гадоў таму яна сама нарадзілася ў «шасцёрцы». Цяпер жанчына на 36-м тыдні цяжарнасці, а ў бліжэйшы час народзіць дачку.

«Я заўсёды хацела траіх дзяцей і марыла стаць маладой мамай. Другія роды ў мяне былі партнёрскія і гэтыя таксама, спадзяюся, будуць такімі, калі, вядома, муж паспее даехаць. Мы жывём за горадам, і з кімсьці трэба пакінуць малодшых дзяцей, – усміхаецца Дар'я. – Нараджаць разам са мной для яго было важным вопытам, для мяне гэта таксама важна. Медыкі дапамаглі зрабіць момант незабыўным, і, як бачыце, я вярнулася ў гэты ж раддом і хачу нараджаць з тым жа ўрачом і ў такіх жа ўмовах».

Каб трапіць на партнёрскія роды, трэба прайсці падрыхтоўку. Гэта можна зрабіць на курсах пры жаночых кансультацыях у паліклініках, раддамах і нават атрымаць веды анлайн. Прычым, калі ты скончыў такую школу ў «шасцёрцы» і належыш да раддома па тэрытарыяльным прынцыпе, плаціць за магчымасць партнёрскіх родаў не трэба.

Ірына Борыс адзначае, што парадзіха з мужам сябе адчувае больш упэўнена. Пры гэтым муж можа не толькі падтрымаць словам, але і зрабіць падчас схватак масаж, а часам у больш даступнай форме, чым урач, нешта растлумачыць.

Мужчыны сёння сучасныя, і выпадкаў з практыкі, калі яны страчваюць прытомнасць у радзале, у «шасцёрцы» не прыгадваюць.

«Як правіла, калі чалавек падрыхтаваны і настроены, нейкіх казусаў з ім не адбываецца. Але, вядома, будучы тата заўсёды можа ненадоўга выйсці з радзільнай залы, падыхаць свежым паветрам і папіць вады», – тлумачыць медык.

Кожны дзень жанчыны 40+ нараджаюць здаровых дзяцей

Ірына Борыс – вядомы акушэр-гінеколаг, і за амаль 30 гадоў работы на практыцы зведала, як удасканальваліся падыходы да родаў.

«Сёння ўкаранёны розныя методыкі падрыхтоўкі да родаў у складаных выпадках, напрыклад калі жанчына пераношвае плод і трэба зрабіць так, каб роды пачаліся. Пры гэтым у нас адна з найлепшых сістэм назірання за цяжарнымі і дакладна наладжаны ўсе этапы: устаноўлены тэрміны, калі трэба рабіць УГД, здаваць аналізы, ці рэкамендуецца кансультацыя сумежных спецыялістаў… Усё прадумана. І калі жанчына гэта выконвае, як правіла, усё заканчваецца добра», – расказвае Ірына Борыс.

Сярэдні ўзрост мінчанкі пры нараджэнні першага дзіцяці ў 2025 годзе склаў 29,9 года, у сярэднім па краіне – 27,6 года. І тое, што лічба набліжаецца да 30 гадоў, сусветная тэндэнцыя.

«Гэта звязана з тым, што ў нас павялічваецца працягласць жыцця і паляпшаюцца эканамічныя ўмовы, мамы атрымліваюць адукацыю, займаюцца кар'ерай, вырашаюць пытанне з жыллём і толькі потым задумваюцца аб дзетараджэнні. Вядома, з пункту гледжання фізіялогіі маладым лягчэй нарадзіць, але калі жанчына выконвае рэкамендацыі ўрача, сочыць за здароўем, правільна харчуецца, у яе вялікі шанц на поспех і ў 30–40+. У нас кожны дзень жанчыны такога ўзросту нараджаюць здаровых дзяцей. Усе мы імкнёмся да ідэалу, але трэба глядзець на канкрэтную сітуацыю кожнага чалавека», – адзначае суразмоўніца.

Хто вырашае, як нараджаць?

Сёння некаторыя пацыенткі прыязджаюць у раддом са сваім планам і бачаннем, як яны будуць нараджаць. Аднак гэта не заўсёды апраўдана.

«Многія блогеры лічаць сябе падрыхтаванымі спецыялістамі і любяць пагаварыць на тэму акушэрства і родаў. На іх парады перыядычна і абапіраюцца цяжарныя. Вядома, блогеры часта выкарыстоўваюць падыходы Сусветнай арганізацыі аховы здароўя, па якіх мы працуем, але пэўныя іх пажаданні для практыкуючага ўрача – дзіўныя. Роды – гэта творчы працэс, як яны будуць развівацца, ніхто дакладна не ведае. Таму я лічу, што пацыенткам важна давяраць урачу і выконваць яго рэкамендацыі, тады вопыт будзе пазітыўным, а вынік станоўчым», – кажа Ірына Борыс.

Большасць жанчын нараджаюць натуральным спосабам, але ў некаторых выпадках даводзіцца рабіць кесарава сячэнне. Паказанні да яго дакладныя, паколькі гэта аперацыя, – толькі па жаданні жанчыны да такой працэдуры ніхто звяртацца не стане. Пры гэтым калі падчас першых родаў рабілі кесарава, другія могуць быць фізіялагічнымі.

«Мы працуем па абноўленых клінічных пратаколах па вядзенні родаў у жанчын з рубцом на матцы, і ў нашай клініцы 20–25% такіх пацыентак нараджаюць натуральным шляхам, – адзначае Ірына Борыс. – Вядома, пытанне аб тым, якія будуць роды, вырашае кансіліум. Мы ацэньваем стан жанчыны, ці рыхтуюцца родавыя шляхі, што з сябе ўяўляе рубец і толькі напярэдадні родаў вызначаем тактыку».

Не толькі ўрач, але і паэтэса

Акрамя таго, што Ірына Васільеўна кіруе раддомам і сама прымае роды ў пацыентак, яна паспявае пісаць вершы. У гэтым годзе ў яе выйшаў паэтычны зборнік «Кветкамі кахання».

«Першы верш я напісала ў пяць гадоў – з тых часоў паэзія мяне па жыцці і суправаджае. Калі заканчвала школу, выбірала паміж прафесіяй журналіста і ўрача, але мама хацела, каб я аддала перавагу медыцыне, і ўсяляк гэтаму садзейнічала. Таму сваё жаданне пісаць я рэалізавала з дапамогай вершаў», – кажа Ірына Васільеўна.

На вершы Ірыны Борыс напісаны гімн 6-й бальніцы і песня «Пажаданне», якую выконвае Анатоль Ярмоленка і ансамбль «Сябры».

Натхненне яна ў тым ліку чэрпае і ў рабоце, хоць адзначае, што часам «складана сказаць, што натхняе больш».

«Часам здаецца, што мне прасцей гаварыць вершамі, таму што так я магу больш дакладна выказаць думку. Але тое, што творчасць дапамагае ў рабоце, гэта 100%», – адзначае яна.

Развітваючыся з гераіняй нашага матэрыялу, удакладняем: які ўсё ж такі ён – раддом будучыні?

«Гэта, вядома, сучасны і абсталяваны ўсімі найноўшымі тэхналогіямі шматфункцыянальны комплекс. Але самае галоўнае нават не абсталяванне і ўсе магчымасці, якія дае медыцына, а людзі і прафесійны падыход. Чалавек, які працуе ў раддоме, павінен любіць жыццё, валодаць эмпатыяй, умець падтрымліваць людзей. Медыцына – гэта не толькі навука, але і мастацтва, а акушэрства – гэта мастацтва ў найвышэйшай ступені», – рэзюмуе яна.