Зыходзім з магчымасцей кожнага: як працуе інклюзіўная спортпляцоўка праекта «Спорт для ўсіх»

Інклюзіўная спартыўная пляцоўка ў парку Паўлава – пакуль адзіны такі пункт праекта «Спорт для ўсіх» у Мінску, але тут ужо ёсць свае заўсёднікі.

Карэспандэнты Times.by пабывалі тут у нядзелю і паразмаўлялі з тымі, хто прыходзіць, дапамагае і трэніруе.

Парк Паўлава – стартавы пункт

Акцыя «Спорт для ўсіх» стартавала ў Беларусі яшчэ ў чэрвені. Але інклюзіўная зона для людзей з абмежаванымі магчымасцямі адкрылася толькі праз месяц, 11 ліпеня, – арганізатары адклалі запуск, каб падабраць інвентар і фарматы пад розныя тыпы захворванняў.

Пакуль такая пляцоўка ёсць толькі ў парку Паўлава. Планы па пашырэнні на іншыя паркі ёсць, але канчатковае рашэнне прымуць пазней – будуць глядзець, наколькі такі фармат запатрабаваны.

Заняткаў тут прапануюць мноства: адаптыўная фізкультура, сэнсарныя гульні для розных узростаў, настольны тэніс, кальцакід, боўлінг, марскі більярд, гарадкі, міні-футбол, стрытбол, дартс, піянербол… Асаблівая гордасць – боча, гульня для людзей з цяжкімі парушэннямі апорна-рухальнага апарату, якая ўваходзіць у праграму Паралімпійскіх гульняў. А ў дзень нашага візіту на пляцоўцы ўпершыню апрабавалі танцы на калясках.

Расклад у гэтай пляцоўкі ёсць, і запісваюцца жадаючыя сюды, як усе, і бонусы атрымліваюць, як усе. Пры гэтым трэнеры падстройваюцца пад запыт канкрэтнага чалавека.

«Прыходзіць хлопец, кажа: «У мяне баліць спіна» – робім акцэнт на спіну», – тлумачаць прынцып арганізатары.

«Галоўнае – каб дзіця атрымала задавальненне»

Адзін з пунктаў – міні-футбол. Калі падысці да поля і прыслухацца, то амаль не пачуеш строгіх каманд – толькі смех і стук мяча. Тут за працэс адказвае трэнер Аляксей Элькановіч. У яго самога дыягнаставаны парушэнні апорна-рухальнага апарату, але ў мінулым ён займаўся лёгкай атлетыкай і футболам.

На пляцоўцы Аляксей працуе з рознымі дзецьмі: прыходзяць хлопцы з ДЦП, ментальнымі парушэннямі, а таксама норматыповыя дзеці, якія проста хочуць пагуляць. Задача, паводле яго слоў, не ставіць рэкорды, а даць магчымасць рухацца і радавацца.

«Мы зыходзім з магчымасцей кожнага дзіцяці. Вялікіх мэт у такім фармаце не ставім – галоўнае, каб дзіця атрымала задавальненне. Трэніровачны працэс і гульня арганізуюцца зыходзячы з яго магчымасцей. Дзецям вельмі падабаецца. Вось учора норматыповыя дзеці з бацькамі дзве гадзіны гулялі, былі вельмі задаволеныя», – расказаў трэнер.

«У 70 гадоў адпачну, а пакуль рухаюся»

Адна з пастаянных наведвальніц інклюзіўнай пляцоўкі – Таццяна Упіт. У яе ДЦП з нараджэння, але, як яна сама кажа, «па мне не відаць». І гэта праўда! У маладосці Таццяна захаплялася настольным тэнісам, а пяць гадоў таму прыйшла ў танцы на інвалідных калясках – і дарасла да звання чэмпіёнкі Беларусі.

«Я проста вельмі актыўная. Працую ў пяцідзёнку, а ў выхадныя рухаюся. Кажу сабе: у 70 гадоў я буду адпачываць і глядзець серыялы, а пакуль маладая – буду рухацца», – смяецца 30-гадовая Таццяна.

Асабліва ёй падабаецца баскетбол, але стараецца пабываць ва ўсіх лакацыях, праводзіць тут тры гадзіны па суботах, нягледзячы на спёку.

Таццяна адзначае, што ў Беларусі спорт для людзей з абмежаванымі магчымасцямі даступны: ёсць фехтаванне, лыжы, вялікі тэніс, танцы. І інклюзіўная пляцоўка – яшчэ адно сведчанне, што грамадству не ўсё роўна.

«Можа, гэта не так выводзіцца на агляд, але спорт даступны. Яшчэ ў мінулым стагоддзі людзей з абмежаванымі магчымасцямі хавалі, а цяпер, наадварот, паказваюць, што ў нашым грамадстве ёсць хлопцы, якія не падобныя да звычайных, але мазгамі могуць быць у сто разоў лепшымі. Проста фізічна не могуць скокнуць з прыступкі. Жаданне ёсць, магчымасці таксама ёсць, людзі стараюцца, і бацькі малайцы», – кажа яна.

«Яны такія ж, як і ўсе»

Пакуль трэнеры ставяць удары, а наведвальнікі спрабуюць новыя віды спорту, за настрой і адсутнасць слёз адказвае прамоўтар Марыя Чарапанава. Яна вучыцца на псіхолага і мэтанакіравана пайшла працаваць з людзьмі з інваліднасцю. Цяжкасці, паводле яе слоў, бываюць, хутчэй, у пачатку зносін.

«У першы дзень да нас прыйшла негаворачая дзяўчынка. Было цяжка: суправаджальнік баяўся яе адпусціць, дзяўчынка таксама нешта не разумела. Я не ведала яе дыягназ, не ведала, як падысці, што сказаць. Але пад канец мы з ёй так разгуляліся ў пінг-понг! Мяне хацеў падмяніць трэнер, але яна паказала: «Не, хачу з гэтай цёткай», – з усмешкай успамінала Марыя.

За два тыдні ў многіх пунктаў пляцоўкі ўжо з'явіліся пастаянныя наведвальнікі.

«Два тыдні запар прыходзіць мама з дзяўчынкай, у якой сіндром Даўна. Яны займаюцца сэнсарнай адаптацыяй. А яе сын без інваліднасці – мы з ім так добра ў футбол пагулялі! І вось яны ўжо ўсёй сям'ёй да нас кожны тыдзень ходзяць, значыць, ім падабаецца наша работа», – расказвае прамоўтар.

Інклюзіўная пляцоўка ў парку Паўлава працягне работу да канца верасня. Арганізатары спадзяюцца, што з цягам часу людзей будзе прыходзіць яшчэ больш.