Філатэлістцы з вёскі Замкавай пішуць з усяго свету – яна сабрала калекцыю з 60 тысяч марак

Жыхарка вёскі Замкавай вядзе ўлік кожнай маркі, у яе калекцыі ёсць экзэмпляры з сертыфікатам сапраўднасці.

Дадаць у асноўныя
крыніцы Google

У вёску Замкавую Ваўкавыскага раёна прыходзяць лісты з Кітая, Японіі, Германіі, Аўстрыі, Бразіліі і іншых дзяржаў. Іх адрасат – Валянціна Пашкевіч, якая збірае паштовыя маркі.

Сваю калекцыю Валянціна напаказ не выстаўляе. Для Times.by зрабіла выключэнне і расказала, колькі марак сабрала, якія ёй падабаюцца больш за ўсё і ці цікавілася хоць раз іх рыначным коштам.

Як усё пачыналася

Першая марка ў Валянціны Пашкевіч з'явілася, калі яна была ў першым класе – у 1967 годзе. Тады ў Савецкім Саюзе філатэлія была масавым захапленнем школьнікаў.

«З часам многія дзеці закінулі гэта захапленне, а я не. У 6-м класе ў мяне з'явіўся альбом для марак. Да гэтага раскладвала па пакетах, скрыначках. Памятаю, мы з мамай адпачывалі ў санаторыі ў Наўгародскай вобласці, і ў кіёску я ўбачыла альбом у моцнай вокладцы з ненатуральнай скуры. Ён каштаваў 7 савецкіх рублёў – сума па тых часах вялікая. Але я ўпрасіла маму купіць яго. Нічога больш не хацела», – успамінае з усмешкай жанчына.

Той альбом яна захоўвае дагэтуль – пацёрты, пераклеены, але самы дарагі для яе.

Паштальён прыносіла цэлы пачак лістоў

Не закінула Валянціна сваё хобі і ў студэнцтве. Вучылася ў тэхналагічнай ВНУ ў Мінску, маркі прадавалі ў кожным газетным кіёску. Але студэнтцы даводзілася эканоміць, каб папаўняць сваю калекцыю.

Потым пайшла працаваць эканамістам у Ваўкавыскі лясгас, з'явіліся сям'я, дзеці. Хатніх клопатаў прыбавілася, але пра маркі не забывала.

У 1990-я гады калега расказала аб філатэлісце з Карэліі. Са з'яўленнем камп'ютараў выйсці на сувязь стала прасцей. Той даў ёй адрасы клубаў філатэлістаў па ўсім свеце. Яна ўступіла ў бразільскі. І ў вёску Замкавую пачалі прыходзіць лісты з маркамі – з самога клуба і ад калекцыянераў з розных краін.

«Па 20–25 лістоў у месяц атрымлівала, – расказвае Валянціна. – Бывала, паштальён прыносіла цэлы пачак. Пакладу дзяцей спаць і да двух-трох гадзін ночы сяджу пад настольнай лямпай, разбіраю маркі. А раніцай – на работу».

Калі калегі атрымлівалі лісты, канверты неслі Валянціне. Раптам марка спатрэбіцца?

Кожная марка – на ўліку

Сёння Валянціна Пашкевіч на пенсіі, але працягвае сваю любімую справу. Усе маркі ў яе раскладзены па раздзелах – флора, фаўна, спорт, мастацтва, аўтамабілі, космас, асобы, музычныя інструменты, гадзіннікі, дзіцячая, навагодняя тэматыкі і іншыя.

На стале – запісная кніга з адрасамі тых, з кім яна абменьваецца. На асобным лісце – спіс, дзе адзначана кожная марка. У калекцыі – 63 554 штукі.

Раней гэты спіс яна вяла толькі ў камп'ютары. Але аднойчы ён выйшаў са строю і ўсё прапала. А ў калекцыі ўжо было 40 тыс. марак. Давялося ўсё перабіраць нанава і складаць спіс з нуля. З тых часоў для надзейнасці яна захоўвае яго і на паперы.

«Я, як эканаміст, да ўсяго падыходжу дасканала. Дабаўляю адну марку ў альбом і адразу ж уношу яе ў спіс, адзначаю, з якой краіны. Ёсць адусюль, нават з Папуа – Новай Гвінеі, Аўстраліі, Самалі, Фарэрскіх астравоў, Эфіопіі», – дзеліцца сяльчанка.

Анлайн-перакладчык у дапамогу

Цяпер перапіска са светам ідзе не так інтэнсіўна, як раней. Але як мінімум 5 лістоў у месяц жанчыне прыходзіць.

У канвертах філатэлісты дасылаюць акрамя марак адрасны ліст – спіс удзельнікаў абмену з іх адрасамі.

Валянціна тлумачыць, як працуе ланцужок. Атрымліваеш канверт з маркамі і лістом, выбіраеш патрэбныя для сваёй калекцыі, замест іх укладваеш свае – раўназначна па колькасці і перасылаеш канверт любому чалавеку са спісу.

«Вось так і маем зносіны на мове марак, – усміхаецца суразмоўница. – Мне нават не перашкаджае, што я не ведаю замежных моў. Нямецкую памятаю са студэнцтва, але для зносін яго мала. Ды і патрэбна ў асноўным англійская. Калі ў канверце ёсць і ліст, тады анлайн-перакладчык у дапамогу. Бывае, калекцыянеры для абмену шукаюць пэўныя маркі».

На стале ў Валянціны ляжаць лісты, на якія яна яшчэ не паспела адказаць: з Кітая, Расіі і Аўстрыі.

Без камерцыйнай выгады

«Кожны канверт адкрываю з вялікай цікавасцю. Маркі разглядаю пад лупай, шукаю розныя закавыкі. Я не прафесіянал, а аматар, але сам працэс мне ў радасць. Разумею, што некаторыя маркі не ўяўляюць каштоўнасці, яны выпускаліся мільённым тыражом. Але я іх таксама захоўваю. Як дзіця, якое не можа расстацца з любімай цацкай», – шчыра гаворыць Валянціна.

Каб не хадзіць на пошту кожны раз, яна закупляе па 50 канвертаў і заўсёды трымае маркі ў запасе. Перад адпраўленнем канверт дома ўзважвае на электронных вагах. Ведае, колькі марак клеіць: да 20 г – адзін тарыф, а далей – у залежнасці ад вагі.

Валянціна ніколі не цікавілася, ці ёсць у яе калекцыі экзэмпляры, якія, магчыма, каштуюць цэлае багацце.

Маркі з гісторыяй

Ёсць экзэмпляры, якія Валянціна паказвае з асаблівым задавальненнем. Напрыклад, паштовы блок «Кубак Дэвіса», прысвечаны перамозе зборнай Расіі ў тэнісным турніры 2002 года. На марцы адлюстраваны срэбны трафей, на палях – корт парыжскай залы «Берсі». На малюнак корта нанесены здроблены грунт з тэніснага пакрыцця. Да блока дадаецца сертыфікат сапраўднасці.

Ёсць паштовы блок з трох марак серыі «Старадаўнія экіпажы» – з сертыфікатам сапраўднасці, які пацвярджае, што пры вырабе выкарыстоўвалася цісненне золатам у 22 караты.

Сярод гістарычных экзэмпляраў – маркі знакамітай юбілейнай серыі «300 гадоў Дому Раманавых». Не ўся серыя, а частка. Адны маркі – з паштовым штэмпелем, іншыя – чыстыя, з арыгінальным клеем.

Валянціне вельмі падабаюцца канадскія маркі з кветкамі. Іх яна часта разглядае пад лупай. Падабаецца таксама навагодняя тэматыка. Некалькі альбомаў у яе з паштовымі маркамі Беларусі.

Аб сумленнасці і чалавечнасці

За ўсе гады ў Валянціны не было выпадку, каб хтосьці з філатэлістаў не адказаў на яе ліст. І сама яна заўсёды адказвае.

А адзін выпадак крануў да глыбіні душы. Тры гады таму з Італіі прыйшоў ліст ад сына калекцыянера, з якім яна некалькі разоў абменьвалася маркамі. Ён паведаміў, што яго бацька памёр, і напісаў, што яны з жонкай гатовыя прыняць усе прэтэнзіі па абмене марак, якія маглі застацца да бацькі – вярнуць іх або пагасіць грашыма.

«Вось што значыць сумленнасць і чалавечнасць, – кажа Валянціна. – Калі я прачытала той ліст, праслязілася. Адказала, што ніякіх прэтэнзій не маю».

За гады перапіскі з філатэлістамі Валянціна заўважыла: усе паводзяць сябе па-рознаму. Італьянцы – шчодрыя, могуць даслаць і 200 марак для абмену. Кітайцы звычайна шлюць 50. Больш стрыманыя – прыбалты і скандынавы. Яны дасылаюць да 30 штук.

Справа ўсяго яе жыцця

У Валянціны два дарослыя сыны. Яны падтрымліваюць захапленне маці. Спакойна да гэтага ставіцца і муж.

«Бывае, убачу на гандлёвых інтэрнэт-пляцоўках цікавыя маркі, прашу сыноў дапамагчы заказаць. Ніколі не сказалі: мама, навошта табе гэта трэба. Наадварот, зрабілі шафу для альбомаў, каб я па тумбачках іх не раскладвала. Купілі мне электронныя вагі, лупу з падсветкай. Часам і альбомы прывозяць», – усміхаецца жанчына.

І па сакрэту прызнаецца: вельмі спадзяецца, што хтосьці з сыноў або ўнукаў працягне справу ўсяго яе жыцця.