«Гэта вельмі па-еўрапейску»: Таццяна Міхалкова – пра беларускіх дызайнераў і «Млын моды»

У кулуарах фестывалю-конкурсу, які праходзіць у гэтыя дні ў Мінску, Times.by паразмаўляў з мэтрам моды і даведаўся, што яна думае пра беларускі дызайн.

Прэзідэнт фонду «Рускі сілуэт» Таццяна Міхалкова супрацоўнічае з беларускім фестывалем-конкурсам «Млын моды» ўжо тры дзесяцігоддзі. У эксклюзіўным інтэрв’ю для Times.by яна расказала, як змянілася беларуская школа дызайну, чаму мода – гэта пытанне нацыянальнай бяспекі і што шукае журы ў работах маладых аўтараў.

– Таццяна Яўгенаўна, вы супрацоўнічаеце з беларускім фестывалем-конкурсам моды і фота «Млын моды» ўжо 30 гадоў. Як змянілася беларуская школа дызайну?

– Беларусь – гэта асаблівае месца. Тут неверагодная канцэнтрацыя талентаў: толькі за адзін дзень мы праглядаем каля 60 удзельнікаў, а ўсяго на конкурс паступае да 500 заявак. У лепшыя гады такая колькасць заявак была ў Маскве. Калісьці мы атрымлівалі па 2–3 тысячы работ з усёй Расіі. Сёння геаграфія звузілася, ды і жадаючых займацца модай стала менш. Час цяпер такі. А ў Беларусі і якасць, і колькасць расце.

Вялікі дзякуй Міністэрству адукацыі Беларусі. Тут выдатна працуюць і ВНУ, і каледжы. Яны прадстаўляюць дзіўныя дзіцячыя калекцыі. Хоць наш конкурс не дзіцячы. Мы адбіраем работы для XIV Міжнароднага конкурсу маладых дызайнераў «Рускі сілуэт» – узроўню, дзе ўжо важна прафесійная сталасць.

Яшчэ адзін важны аспект – вытворчасць. У Беларусі захаваліся ўласныя тэкстыльныя магутнасці, напрыклад «Камволь». Гэта рэдкасць і вялікая перавага. Гэта вельмі важна, таму што многія вытворчасці закрываюцца. Здаецца, што мода – гэта легкадумна. Толькі для дзяўчыны дзесьці там папіярыцца. Не, гэта сур’ёзная частка эканомікі, сур’ёзная частка нашай бяспекі, усёй вытворчасці. Многія не задумваюцца, але кожная раніца пачынаецца з Яе Вялікасці Моды. І такім жа чынам заканчваецца дзень. Мы без яе нікуды, разумееце? І дзякуй богу, што ў Беларусі ёсць такая крыніца моднай энергіі.

– Калекцыі канкурсантаў гэтага года вы ўжо паглядзелі. Ці ёсць у беларускіх дызайнераў пазнавальная стылістыка, агульныя матывы?

– Беларускія аўтары не забываюць карані. Нацыянальны малюнак яны выкарыстоўваюць як дэталь, якая тонка прасочваецца ў кроі, фактуры, сілуэце. У работах я часта ўлоўліваю асаблівую, схаваную інтэлігентнасць – не буянства фарбаў, а стрыманую, амаль чэхаўскую атмасферу, як у лёгкай смузе. Гэта вельмі па-еўрапейску. Але Беларусь розная. Моладзь часам злучае незлучальнае: авангард, этніку, інавацыйныя матэрыялы. Напрыклад, у гэтым годзе прадставілі сумкі і гарсэты, вязаныя з лазы. Вы ўяўляеце? Гэта ноу-хау, якое нідзе больш не ўбачыш.

Мы таксама наведалі Нацыянальны мастацкі музей, дзе праходзіць выстава «Два стагоддзі моды». Гэта падарунак – убачыць гісторыю касцюма ў кантэксце мастацтва. Я, напрыклад, шукала працы Сурыкава і знайшла ў рускай хустцы частку эскіза да «Баярыні Марозавай». А яшчэ ўразілася працай скульптара Канёнкава. Ён быў хросным Наталлі Пятроўны, мамы Мікіты Сяргеевіча [Міхалкова]. Там была драўляная галоўка скульптуры. У нас дома такая ж стаіць.

– На што звяртаеце ўвагу, калі глядзіце калекцыі? Што важнейшае: канцэпцыя або тэхнічнае майстэрства?

– Складана выдзеліць адно: у нас моцнае, прафесійнае журы, і мы ўлічваем меркаванне кожнага. Як прэзідэнт фонда «Рускі сілуэт» я магу дадаткова ўключыць адну-дзве калекцыі, але рашэнне заўсёды калектыўнае. Крытэрыяў шмат, але галоўнае, каб у калекцыі была душа, каб работа была цэласнай. А яшчэ важна, які мэсэдж аўтар хоча перадаць свету. І каму. Ёсць дзіцячыя, падлеткавыя, дарослыя калекцыі. Важны адрасат.

– Фіналісты «Млына моды» часам трапляюць у штогадовы арт-каляндар фонда «Рускі сілуэт». Па якім прынцыпе вы адбіраеце дызайнераў і ўборы для гэтага праекта?

– Для нас важна паказаць не проста прыгажосць, а глыбіню: нацыянальны ўзор, культурны код, павагу да традыцыі. Асаблівую ўвагу надаём такім дэталям. За гады праз «Рускі сілуэт» прайшлі тысячы дызайнераў. Напрыклад, нядаўна Яўгенія Нохрына пазіравала ва ўборы беларускага маладога дызайнера Паўла Кавалеўскага. Мы глядзім не толькі на тэхніку, але і на тое, як аўтар працуе са спадчынай, як інтэрпрэтуе яе для сучаснага гледача.

– Што б вы пажадалі маладым дызайнерам – тым, хто ўжо ўдзельнічае ў «Млыне моды», і тым, хто толькі плануе?

– Мне давялося пражыць нямала гадоў, у мяне дзевяць унукаў і ўжо праўнук. І я перакананая: шукайце – і знойдзеце, прасіце – і дадзена будзе. Трэба рабіць сваю справу і не думаць пра ўзнагароджанне.