Кнігу пра абаронцу Брэсцкай крэпасці піша татарская пісьменніца

ЛагатыпМікола Прымака
Луиза Янсуар. Фото: Салават Камалетдинов / «Татар-информ»

Луиза Янсуар. Фото: Салават Камалетдинов / «Татар-информ»

Луіза Янсуар наведала Беларусь – акрамя Мінска пабывала ў Брэсце i Брэсцкай крэпасцi.

Татарская журналістка, паэт, перакладчыца Луіза Янсуар працуе над кнігай пра Героя Савецкага Саюза легендарнага камандзіра палка Пятра Гаўрылава.

Пісьменніца закончыла факультэт татарскай філалогіі, гісторыі і ўсходніх моў Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта, кандыдат філалагічных навук. Працуе ў часопісе «Ялкын».

Яна – аўтар кніг «Прачынаюцца пралескі», «Прарадзіма», «Вогнішчы, абуджаныя намі». Лаўрэат расійска-італьянскай прэміі імя Бэлы Ахмадулінай «Bella», лаўрэат рэспубліканскай прэміі імя Мусы Джаліля.

Вось што пісаў пра ўдзельніка абароны Брэсцкай крэпасці Пятра Гаўрылава савецкі пісьменнік Сяргей Смірноў (1915–1976).

Застаўся адзін і, будучы цяжка параненым, 23 ліпеня патрапіў у палон. Паводле апісання доктара Варановіча, які лячыў яго у шпіталі: «…маёр быў у поўнай камандзірскай форме, але ўся вопратка пераўтварылася ў лахманы, твар быў пакрыты парахавой копаццю і пылам і аброс барадою. Ён быў паранены, знаходзіўся без свядомасці і выглядаў зусім зняможаным. Гэта быў у поўным сэнсе слова шкілет, абцягнуты скурай. <…> нямецкія салдаты, якія ўзялі яго ў палон і прывезлі ў лагер, расказалі дактарам, што гэты чалавек, у якім ледзьве цяплілася жыццё, усяго гадзіну назад, калі яны яго заспелі ў адным з казематаў крэпасці, адзін прыняў з імі бой, кідаў гранаты, страляў з пісталета і забіў і параніў некалькі гітлераўцаў».

Сяргей Смірноў

Паводле інфармацыі Луізы Янсуар, Гаўрылаў служыў у Брэсце камандзірам 44-га стралковага палка, які быў пераведзены ў Беларусь пасля савецка-фінляндскай вайны 1939–1940 гадоў. Ураджэнец Казанскай губерні, Пётр Міхайлавіч у радах Чырвонай Арміі знаходзіўся з 1918 года. Незадоўга перад вайною закончыў Ваенную акадэмію імя М.В. Фрунзэ. У час абароны Брэсцкай крэпасці ўзначаліў абарону Усходняга форта. Напачатку ў Гаўрылава налічвалася каля 400 чырвонаармейцаў і камандзіраў.

Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў. Фота: Wikimedia Commons

Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў. Фота: Wikimedia Commons

Фрагмент карціны мастака П. А. Крываногава «Абаронцы Брэсцкай крэпасці»

Фрагмент карціны мастака П. А. Крываногава «Абаронцы Брэсцкай крэпасці»

«Да 1945 года Гаўрылаў знаходзіўся ў лагерах Хамельбург і Равенсбрук. Пасля вызвалення прайшоў праз фільтрацыйны лагер на Далёкім Усходзе. Вярнуўшыся дахаты, у Татарскую АССР, не мог уладкавацца нават у калгас. Аднавяскоўцы лічылі героя здраднікам… Гаўрылаў пераехаў у Краснадарскі край, уладкаваўся на працу. І толькі ў сярэдзіне 1950-х, калі пісьменнік Сяргей Смірноў пачаў узнаўляць праўду пра абарону Брэсцкай крэпасці, Гаўрылава аднавілі ў партыі, яму вярнулі афіцэрскае званне», – расказвае Луіза Янсуар.

У 1957 годзе ўраджэнцу Татарстана прысвоілі званне Героя Савецкага Саюза.

Памёр гераічны абаронца Брэсцкай крэпасці 26 студзеня 1979 года. Пахаваны згодна запавету на гарнізонных мемарыяльных могілках Брэста. Імя Гаўрылава носяць вуліцы ў Казані, Брэсце, Краснадары, Іркуцку, у татарскай вёсцы Пестрацы.