Новая глава мінскага «Саду вершаў»: чым дапоўнілі зону адпачынку ў Маскоўскім раёне

У парку з'явіліся не толькі небанальныя арт-аб'екты, але і месца для пікнікоў і інклюзіўная дзіцячая пляцоўка з пандусамі.

Дадаць у асноўныя
крыніцы Google

Раней зялёная зона па вуліцы Л. Сапегі вылучалася хіба што вялікай колькасцю пладовых дрэў, дзе мясцовыя жыхары восенню збіралі яблыкі.

Гісторыю «Саду вершаў» пачалі пісаць у 2024-м. Праект добраўпарадкавання ад студэнта Уладзіслава Кашкоўскага ўзяў Гран-пры «Мінскай змены». Малады чалавек прапанаваў ператварыць «проста сад» у цікавую зону адпачынку, дзе, апрача ўсяго іншага, знойдзецца месца і дзіцячым пляцоўкам, даступным дзецям з асаблівасцямі фізічнага развіцця.

Першую «главу» аформілі максімальна хутка: за добраўпарадкаванне ўзяліся ў 2025-м і за пару месяцаў пабудавалі «жалудовую» дзіцячую пляцоўку, алею вершаў, устанавілі лавачкі-кнігі і бібліятэку пад адкрытым небам. Другую «дапісалі» ў 2026-м.

Times.by згуляў у самыя незвычайныя «крыжыкі-нулікі», прыглядзеў месца для пікніка, прагуляўся па алеі пісьменнікаў.

«Сад вершаў» размясціўся ў межах вуліц Л. Сапегі, Алібегава, Я. Брыля і праспекта Дзяржынскага і займае каля 8 га. На цэнтральным уваходзе на вул. Л. Сапегі гасцей сустракае каменны надпіс «Сад вершаў», ад якога бярэ пачатак алея паэтаў. На ёй 15 стэндаў з кароткай біяграфіяй і цытатамі вершаў беларускіх класікаў.

Наш экскурсавод – намеснік дырэктара па добраўпарадкаванні і бягучым утрыманні «Зялёнбуда» Маскоўскага раёна Таццяна Зароўская. «Сад вершаў» рос на яе вачах і пры яе непасрэдным удзеле.

«Чатыры гады таму гэта быў звычайны яблыневы сад з пратаптанымі грунтавымі дарожкамі, – расказвае Таццяна Зароўская. – Цяпер гэта дагледжаная зона адпачынку, зручная для ўсіх катэгорый насельніцтва, нават з улікам узгорыстага рэльефу саду. Перапады вышынь зрабілі без адзінай прыступкі: два кіламетры дарожак не стануць паласой перашкод ні для пажылога чалавека, ні для мамы з дзіцячай каляскай».

Дарожкі асвятляюць свяцільні на сонечных батарэях, а ўздоўж размясціліся лаўкі. Усяго каля 60: палова звычайныя – з роўнымі спінкамі і сядзеннямі, палова – у выглядзе разгорнутай кнігі, іх паставілі яшчэ ў 2025-м.

Лаўкі – інтэрактыўныя: на кожнай QR-код. Калі навесці на яго камеру смартфона, на экране з'яўляецца дзяржаўны сцяг Беларусі і гучыць гімн. Калі павярнуць экран у бок, з'яўляюцца назвы твораў аўтараў з алеі вершаў.

Нязменны пункт прыцягнення гасцей «Саду вершаў» – бібліятэка пад адкрытым небам з навесамі ад дажджу. На прыступках-сядзеннях унутры зручна і кнігу пачытаць, выбраўшы на адной з паліц, і мазаіку скласці, якая тут у асартыменце.

Непадалёку – адна з трох дзіцячых пляцовак, гульнявыя комплексы якой выкананы ў выглядзе жалудоў і арэхаў.

«Пляцоўку вельм і любяць дзеці ўсіх узростаў, – адзначае Таццяна Зароўская. – Тут і зусім малышам ёсць чым заняцца, і хлопцам старэйшым цікава. Усе элементы комплексу зроблены з акацыі – яны больш трывалыя, чым шпонавыя. Нават праз год актыўнага карыстання не спатрэбіўся рамонт».

У 2026-м у «Садзе вершаў» з'явілася алея паэзіі.

Яна вядзе да зоны інтэрактыўнага адпачынку з гульнямі «крыжыкі-нулікі», «Мема» і скульптурай «Вершатворац», дзе ўсе жадаючыя могуць сфатаграфавацца.

Калі прайсці яшчэ далей па гэтай алеі, трапіце на пляцоўку для назірання за птушкамі. Тут паставілі лавачкі, кармушкі і паілкі, інфармацыйныя стэнды, на якіх сабраны цікавыя факты аб птушыных насельніках гэтай мясцовасці.

Асобнай пляцоўкі назірання за вавёркамі няма. Хвастатыя аблюбавалі ўвесь парк цалкам. Карэспандэнтам Times.by пашчасціла сустрэць рыжых каля «жалудовай» дзіцячай пляцоўкі. Дружалюбныя, фотагенічныя, таварыскія.

Для веласіпедыстаў захавалі прыродны «памп-трэк». Па сутнасці, гэта роў, дзе трэк з купінамі-ямкамі калісьці ўтварыўся сам сабой.

Па экасцежцы можна выйсці да зоны для пікнікоў з альтанкамі, лавачкамі і мангаламі. Галоўнае – ідзіце за паказальнікамі. Яны ж падкажуць, дзе знаходзіцца і больш празаічны аб'ект – біятуалеты.

Чацвёртая пляцоўка і асаблівая гордасць другой часткі добраўпарадкавання, паводле слоў Таццяны Зароўскай, – інклюзіўная дзіцячая пляцоўка.

У аснове – спецпакрыццё, якое змякчае падзенні. А гульнявыя комплексы абсталяваны пандусамі, па якіх лёгка заехаць на калясцы. З гэтым разлікам зроблена і пясочніца на слупках на вышыні прыкладна паўметра. Ёсць тут і арэлі-маятнікі, і круглыя падвесныя.

Суразмоўніца падкрэслівае: павесяліцца і пагуляць можа кожнае дзіця.

Цяпер «Сад вершаў» – дапісаная кніга. Засталося толькі «пасляслоўе» – пляцоўку для выгулу сабак мадэрнізаваць.

«Яна размяшчаецца ў правым ніжнім кутку зялёнай зоны – калі стаяць тварам да цэнтральнага ўваходу з вул. Л. Сапегі, – тлумачыць Таццяна Зароўская. – Абсталяванне там даўно ўстарэла, а нізкая агароджа – каля метра ў вышыню – выклікае нараканні. Паступаюць звароты, што сабакі сярэдніх і буйных парод проста могуць пераадолець такую перашкоду. Таму ў гэтым годзе плануем і там зрабіць сучасны рамонт».

У верасні гэтага года ў Маскоўскім раёне з'явіцца яшчэ адзін сад – «Сад фотаздымкаў» – каля скрыжавання вуліц Ясеніна – Слабадская.

«У жніўні правядзём агляд-конкурс лавак, і работы пераможцаў зоймуць месца на алеі нашага імправізаванага саду, – удакладніла Таццяна Зароўская. – Месцы для сядзення – іх плануецца каля 20 – установяць уздоўж аднаго боку алеі, а насупраць – стэнды са здымкамі знакавых аб'ектаў Маскоўскага раёна. Ва ўваходнай зоне размесцім арт-аб'ект з надпісам «Малінаўка».