Павышэнне пенсій і новыя цэны на агародніну: што зменіцца ў лістападзе ў Беларусі

Расце бюджэт пражытачнага мінімуму

З 1 лістапада і да канца года ў краіне будзе прымяняцца новы памер бюджету пражытачнага мінімуму. Так, БПМ у сярэднім на душу насельніцтва вызначаны ў суме BYN 535,7. Для працаздольных грамадзян – BYN 574,47, пенсіянераў – BYN 381,27, дзяцей: да трох гадоў – BYN 332,62, ад трох да шасці гадоў – BYN 444,34, ад шасці да 18 гадоў – BYN 525,44.

Прапарцыйна гэтаму значэнню вырастуць асобныя сацыяльныя выплаты, якія завязаны на памеры БПМ. Бюджэт пражытачнага мінімуму пераразлічваецца раз у квартал. Адпаведна, змяняецца памер выплат.

Павышаюцца пенсіі

У Беларусі з 1 лістапада вырастуць «узроставыя» даплаты да пенсіі. У Мінпрацы і сацабароны ўдакладнілі, што новыя памеры гэтых даплат будуць выглядаць наступным чынам:

• 75–79 гадоў – BYN 100,45, а пры наяўнасці інваліднасці I групы – BYN 234,38; • 80 гадоў і старэйшыя – BYN 200,90 з улікам надбаўкі на догляд, пры наяўнасці інваліднасці I групы – BYN 267,86.

Дзякуючы павелічэнню бюджэту пражытачнага мінімуму непрацуючыя пенсіянеры ва ўзросце 75 гадоў і старэйшыя атрымаюць павышэнне «узроставых» даплат, якія ўваходзяць у агульную суму пенсіі.

Дапамога на пахаванне знізіцца

У лістападзе зменіцца памер выплаты, якая прадастаўляецца на пахаванне. Яна напрамую залежыць ад сярэдняй зарплаты па краіне за пазамінулы месяц. У верасні яна складала BYN 3099,3, што менш за жнівеньскія паказчыкі на BYN 36,6.

Звярнуцца за атрыманнем аднаразовай матэрыяльнай дапамогі можна на працягу шасці месяцаў з дня смерці. Як гэта зрабіць і якія дакументы неабходны – даведайцеся тут.

Вырастуць субсідыі на адкрыццё бізнесу ў Беларусі

Як мы ўжо расказвалі вышэй, ад паказчыка бюджэту пражытачнага мінімуму залежаць многія дапамогі і выплаты. Адна з іх датычыцца беларусаў, якія хочуць адкрыць сваю справу, але не ведаюць, дзе знайсці стартавы капітал.

Для такіх патрэб у Беларусі можна атрымаць субсідыю на адкрыццё бізнесу. З 1 лістапада яна павялічыцца, але дакладная сума залежыць ад месца, а максімальны памер субсідыі складае 20 БПМ – BYN 10 714.

Каб атрымаць субсідыю, трэба мець статус беспрацоўнага (афіцыйна зарэгістраванага ў службе занятасці), дасягнуць 18-гадовага ўзросту, падаць заяву ў службу занятасці і прадставіць бізнес-план. Спецыялісты службы могуць дапамагчы з яго складаннем.

Новыя тарыфы на інтэрнэт і сувязь

Іншае сур'ёзнае змяненне, якое чакае беларусаў у лістападзе, датычыцца сумы аплаты доступу ў сетку.

«Белтэлекам» з 1 лістапада скарэкціруе кошт некаторых сваіх паслуг. Так, напрыклад, з 1 лістапада абаненцкая плата для фізасоб за месяц за асноўны тэлефон пры пачасовай сістэме аплаты складзе BYN 4,25, а за звычайны тэлефон (без пачасовай аплаты) – BYN 5,54. Іншыя змяненні датычацца доступу ў інтэрнэт.

Ужо з пачаткам апошняга месяца восені ўладальнікам некаторых папулярных тарыфных планаў трэба будзе заплаціць новыя сумы: «Дамасед старт» (BYN 18,50), «Дамасед ХХL» (BYN 20,70), «СуперДамасед» (BYN 23,85) і «Дамасед Ультра» (BYN 26,25).

Акрамя таго, з 1 лістапада новыя тарыфы будуць на «Сацыяльны анлім 3» і «Сацыяльны анлім 8». Іх кошт складзе BYN 10,55 і BYN 13,45 адпаведна. Таксама ўводзяцца новыя тарыфы на розныя планы прадастаўлення доступу ў інтэрнэт ад «Белтэлекама» з абмежаваным трафікам і на антывірусы.

Цэны на цыгарэты ў Беларусі ў лістападзе

Штомесяц асноўныя вытворцы і пастаўшчыкі тытунёвай прадукцыі ў краіне абнаўляюць цэны. Рост можа складаць ад 5 да 30 капеек, у залежнасці ад маркі цыгарэт, аднак бываюць выключэнні.

Згодна з данымі МПЗ, у апошні месяц восені цэннікі застануцца ранейшымі – цыгарэты ў краіне не падаражэюць. Таксама не з'явяцца ў продажы і новыя маркі.

Падыходзіць дзень выплаты падаткаў

Да 16 лістапада ў Беларусі неабходна выплаціць падаткі. Пасля гэтай даты пачнецца налічэнне пені.

З 1 студзеня 2024 года ў Беларусі дзейнічае адзіны маёмасны плацёж. У яго ўключаны транспартны падатак, зямельны падатак і падатак на нерухомасць.

Правесці аплату можна адразу некалькімі зручнымі спосабамі. Калі ж у вас узнікаюць цяжкасці, Times.by сабраў просты гайд, як плаціць падаткі ў Беларусі – ад ставак да асабістага кабінета ў МПЗ.

Цэны на агародніну зімой

З 1 лістапада ў краіне пачнуць дзейнічаць максімальна дапушчальныя цэны на плодаагароднінную прадукцыю, устаноўленыя МАРГ на міжсезонне.

Цэны ўказаны за адзін кілаграм (з ПДВ) у рамках дзяржаўнага заказу.

Колькі будуць каштаваць агародніна і садавіна зімой:

• агуркі – BYN 9,16; • таматы – BYN 10,36; • бульба – BYN 1,11; • буракі – BYN 1,23; • морква – BYN 1,41; • капуста – BYN 1,70; • цыбуля – BYN 1,77; • яблыкі – BYN 4,80.

Гранічныя цэны на агуркі будуць дзейнічаць з 1 лістапада па 31 сакавіка, на таматы – да 30 красавіка. На капусту, цыбулю і яблыкі – з 15 лістапада да 30 красавіка, на бульбу, моркву і буракі – да 31 мая.

Максімальная гандлёвая надбаўка на прадукцыю ў рамках дзяржзаказу – 30%, яна ўжо ўлічана ў рознічных цэнах.

Зімні дызель на запраўках

У Беларусі з 1 лістапада на АЗС з'явіцца зімняе дызельнае паліва. Набыць такое гаручае можна будзе да 31 сакавіка.

Для халоднага надвор'я спецыялісты рэкамендуюць выбіраць дызпаліва з гранічнай тэмпературай фільтруемасці не вышэй за –20°C і тэмпературай памутнення не вышэй за –10°C (ДТ-З-К5 класа 0). Таксама можна выкарыстоўваць паліва з гранічнай тэмпературай фільтруемасці –32°C (ДТ-З-К5 класа 2).

«Пісьмы шчасця» за тэхагляд

У Беларусі ідзе тэсціраванне перадачы інфармацыі аб дзеючых дазволах на допуск машыны да дарожнага руху.

Чакаецца, што ўжо ў лістападзе беларусы, якія адмовіліся ад праходжання тэхагляду, пачнуць атрымліваць электронныя «пісьмы шчасця».

Выяўляць машыны без ТА будзе рэспубліканская сістэма маніторынгу грамадскай бяспекі. Акрамя таго, з 16 лістапада новаму ўладальніку аўто пасля куплі не трэба праходзіць тэхагляд нанава, калі дазвол працягвае дзейнічаць.

Звесткі аб ім аўтаматычна перанясуць на новага ўладальніка дзякуючы абмену данымі паміж інфармацыйнымі сістэмамі УП «Белтэхагляд» і МУС.

Забараняецца рыбалка на сома і сіга чудскога

З 1 лістапада на рэках і вадаёмах краіны пачынае дзейнічаць сезонная забарона на вылаў сома еўрапейскага і сіга чудскога.

Апошняга нельга будзе вылаўліваць да 15 снежня, а вось сом пад забаронай для рыбакоў да канца сакавіка.

У сіга чудскога ў гэты перыяд пачынаецца нераст, а сом ідзе на зімоўку, што робіць яго лёгкай цэллю для браканьераў. Калі вы ўсё ж вылавілі адну з гэтых рыб, то лепш акуратна выпусціць яе назад у ваду.

За парушэнне сезонных абмежаванняў прадугледжана адміністрацыйная адказнасць. Фізасобе можа пагражаць штраф ад 10 да 30 базавых велічынь (па цяперашнім памеры базавай велічыні гэта ад BYN 450 да BYN 1350).

Беларусам патрэбна віза ў Чарнагорыю

Краіна на Адрыятыцы дзеля інтэграцыі з ЕС увяла візавыя ўмовы наведвання, у тым ліку і для беларусаў. Раней айчынныя турысты маглі наведваць яе без спецыяльнага дазволу да 30 дзён, але з 1 лістапада ўсё зменіцца.

Для падарожжа ў Чарнагорыю грамадзянам Беларусі спатрэбіцца віза. Аднак для зручнасці ўсе працэдуры перавялі ў анлайн. Аддалена можна падаць заяву, заплаціць збор і нават атрымаць сам дакумент.

Платны ўезд у Казахстан

Казахстан мяняе правілы ўезду для грамадзян з краін з бязвізавым рэжымам, уключаючы Беларусь.

Ужо з 1 лістапада неабходна будзе пры планаванні паездкі ўлічваць, што вам патрэбна будзе атрымаць лічбавы пропуск.

З 1 лістапада ў сістэме трэба будзе рэгістравацца пасажырам міжнародных авіярэйсаў, а з 15 лістапада – тым, хто ўязджае праз аўтамабільныя пункты пропуску з краін, якія не ўваходзяць у ЕАЭС.

Пакінуць заяўку неабходна не пазней чым за 72 гадзіны да ўезду ў Казахстан на спецыялізаванай платформе QazETA. Выдадзены дакумент будзе дзейнічаць 180 дзён і дазволіць ажыццяўляць паўторныя паездкі ў межах дазволенага тэрміну знаходжання.

Працэдура платная. Чакаецца, што афармленне анлайн будзе каштаваць каля ₸ 3,9 тыс. (BYN 25–26), а плата за афармленне непасрэдна на мяжы можа павялічыцца да ₸ 7,8 тыс. (BYN 52–53).

Забарона на электронныя латарэі для дзяцей

Да апошняга часу ў беларускім заканадаўстве адсутнічаў узроставы цэнз для ўдзельнікаў латарэй. Але па ініцыятыве Генпракуратуры ўсё зменіцца ў канцы лістапада.

Афіцыйная забарона на ўдзел асоб, маладзейшых за 18 гадоў, у электронных імгненных латарэях уводзіцца ў Беларусі з 25 лістапада.

Такія новаўвядзенні дазволяць засцерагчы непаўналетніх ад траўміруючага вопыту і ўберагчы ад учынення злачынстваў. Акрамя таго, уводзяцца і іншыя абмежаванні для ігракоў.

Так, аналагічная забарона будзе дзейнічаць у дачыненні да тых, каму нельга наведваць ігральныя ўстановы, а вось папаўненне ігральных рахункаў пераводзіцца ў безнаяўны фармат. Беларускія банкі абавязаны блакіраваць любыя фінансавыя аперацыі па аплаце ставак, калі яны ажыццяўляюцца непаўналетнімі або асобамі з рэестра, абмежаванымі ў азартных гульнях.

Стартуюць школьныя асеннія канікулы

У Беларусі першая навучальная чвэрць завершыцца 31 кастрычніка, а вяртацца на вучобу дзецям трэба будзе толькі 9 лістапада.

Асеннія канікулы ў Беларусі ў 2026 годзе працягнуцца восем дзён.

Каб дзеці не засумавалі, Times.by сабраў некалькі варыянтаў, як спланаваць для іх насычаны адпачынак: можна адправіцца на экскурсію па Беларусі, наведаць музей або спектакль альбо правесці некалькі дзён дома без нуды.