Пінчук пабудаваў у сваім двары карабель – паглядзелі, што там унутры

Мара з дзяцінства

Аднойчы, гартаючы кнігу, дзесяцігадовы хлопчык з палескай вёскі Красіева ўбачыў малюнак парусніка, які ўразіў яго ўяўленне. З таго моманту ён пачаў марыць аб моры і караблях. Любіў фільмы пра піратаў і бітвы, а пасталеўшы, пачаў вывучаць паруснікі па бібліятэчных кнігах.

Нядзіўна, што ў васямнаццаць гадоў Рыгор папрасіўся служыць менавіта на флот. Скончыў у Пінску марскую вучэбку і адправіўся на Балтыку, тры гады старанна ўнікаў у марскую і карабельную справу.

Пасля арміі вярнуўся дадому, і жыццё закруцілася сваім парадкам: работа, сям'я, дзеці… Увасабленне мары аб уласным караблі адкладвалася зноў і зноў. І толькі калі выйшаў на заслужаны адпачынак, а пяцёра дзяцей сталі на ногі, змог нарэшце пачаць будаўніцтва, заручыўшыся падтрымкай родных.

«Свістаць усіх наверх!»: чатыры гады за штурвалам

Будоўля заняла чатыры гады. І пачаў ён яе, нягледзячы на перанесеную аперацыю на сэрцы. Усю асноўную працу Рыгор Касько рабіў сам, але і ад дапамогі не адмаўляўся. Родныя, сябры і знаёмыя дапамагалі хто па будаўніцтве, хто матэрыялам, хто прадметамі для аснасткі і ўпрыгожвання карабля.

Усе чарцяжы маляваў сам, на аснове марскога вопыту і тэхнічнай адукацыі. Прататыпам выбраў нямецкае трохмачтавае судна «Кёнінг фон Прэйсен». Рэальныя прапорцыі давялося зменшыць: арыгінал быў больш за 45 метраў у даўжыню, а ў двары змясцілася копія 14,5 метра ў даўжыню і 4,5 метра ў шырыню.

«Штосьці я, вядома, змяніў – на свой густ», – расказвае Рыгор Васільевіч.

За работай майстар праводзіў кожны дзень з васьмі раніцы да дзесяці вечара, акрамя нядзелі. Не спыняўся нават зімой – апранаўся цяплей і выразаў дэталі з гіпсу і пенаблокаў, рыхтаваў драўляныя нарыхтоўкі для веснавой і летняй пафарбоўкі, майстраваў дэталі інтэр'еру.

Матэрыялы для будаўніцтва выкарыстоўваў недарагія, у асноўным бетон і пенаблокі, для ўнутранага аздаблення – дрэва. «Я пабудаваў яго як маналітны дом, нават ездзіў спецыяльна ў Піцер за такім вопытам», – кажа ён.

Фрэгат «Мара» пад ружовымі парусамі

Цяпер карабель практычна завершаны і ўкамплектаваны: на ім ёсць мачты, штурвал, якары, ілюмінатары, абарончыя гарматы, сапраўдныя канаты, тросы і ланцугі. Абсталяваны трум, палубы, каюты і нават ёсць гальюны на носе карабля.

Былы марак стараўся стварыць яго максімальна дакладным з тэхнічнага боку і візуальна прыгожым унутры і звонку. Доўгачаканы фрэгат атрымаў гаворачую назву «Мара».

Рыгор Васільевіч як яго капітан ветліва запрасіў нас на борт і паказаў усе лакацыі.

На першым паверсе ў труме знаходзяцца інсталяцыі на марскую і пірацкую тэматыку: каралы, дэльфіны, кіт, скаты, шкілеты, парахавыя бочкі… Асаблівае захапленне яны выклікаюць у дзяцей, якія прыходзяць паглядзець карабель.

На другім паверсе ў кают-кампаніі ганаровае месца адведзена дэтальнаму макету карабля, які Рыгор зрабіў яшчэ ў далёкія 70-я гады, каб не забыць і не ўпусціць ні адзін элемент пры будучай пабудове. Тут жа можна ўбачыць куфар са «скарбамі», старажытныя артэфакты, карціны з выявай мора.

Многія з яго гасцей, натхніўшыся маштабам тварэння, потым перадаюць Рыгору ў калекцыю самыя розныя прадметы на марскую тэматыку. Па гэтай жа прычыне ўжо шмат гадоў не ўзнікае і пытанне, што дарыць яму на дзень нараджэння.

З палубы на трэцім паверсе адкрываецца від на навакольную мясцовасць. Тут устаноўлены мачты, з улікам якіх вышыня судна складае каля 6 метраў. Рыгор Касько марыць, каб на іх пастаянна развяваліся парусы, ружовыя, як фламінга, якіх аднойчы ў маладосці ён убачыў у заапарку і запомніў на ўсё жыццё.

Побач з фрэгатам у двары пабудаваны яшчэ і маляўнічы форт з маяком.

Вельмі часта гэты аб'ект называюць «дом-карабель», хоць жылым будынкам ён, па сутнасці, не з'яўляецца. Тэхнічна гэта гаспадарчая пабудова, якая афіцыйна зарэгістравана як летняя кухня ў выглядзе карабля.

Марак, пячнік, мастак, рамантык

Пра сябе Рыгор Васільевіч кажа, што ён за жыццё асвоіў 33 прафесіі. Галоўнай справай у яго жыцці было будаўніцтва печаў – ён вядомы ў горадзе патомны майстар, шмат гадоў працаваў у жыллёвым рамонтным упраўленні.

Рамяство перадалося яму ад дзядзькі і бацькі. Сямейную традыцыю паспяхова працягвае сын Дзмітрый Касько. Ён таксама дапамагаў бацьку ў будаўніцтве «Мары» і актыўна асвятляе падрабязнасці ў сваіх сацсетках.

Знаходзячыся на караблі, нельга не заўважыць, наколькі скрупулёзна выкананы нават самыя малыя дэталі дэкору. Усё мастацкае афармленне – інсталяцыі, скульптуры, ляпніну – пенсіянер таксама робіць сам, і часта па ідэях, якія прыходзяць яму ў сне.

«У мяне побач заўсёды ляжыць лісток і ручка, каб паспець запісаць, замаляваць і потым увасобіць у жыццё», – кажа ён.

Як трапіць на экскурсію па «Мары»

Сам дом-карабель знаходзіцца за агароджай, а гэтым летам экспазіцыю пашырылі – частку гармат, берагавых і карабельных, усталявалі з боку вуліцы 8-га Сакавіка, на тратуары перад домам. Цяпер любы прахожы можа разгледзець іх канструкцыю бліжэй і зрабіць фота або відэа на памяць.

У інтэрнэце можна знайсці шмат захопленых ролікаў пра дом-карабель у Пінску. Калі Рыгор Васільевіч пачынаў будаваць сваю «Мару», то пра такі інтарэс нават не думаў:

Калі гаспадар дома, ёсць шанц трапіць на яго паруснік – ён з задавальненнем паказвае сваё тварэнне тым, хто ім сапраўды зацікавіўся.

Работы на караблі працягваюцца і цяпер, пастаянна дадаюцца або ўдасканальваюцца якія-небудзь дэталі то ўнутры, то звонку. «Не, апошні цвік я яшчэ дакладна не забіў», – смяецца Рыгор Васільевіч. І прагнозаў на тое, колькі прастаіць яго «Мара», ён таксама не робіць.

А на пытанне, як праводзіць вольны час капітан на сваім караблі, адказвае, што вельмі любіць бываць на ім, калі ідзе дождж.

У планах маяк і ў мора пад парусамі

Рыгор Васільевіч – энтузіяст і вельмі дзейны чалавек. На будаўніцтве карабля ён не спыніўся.

Цяпер выношвае ідэю пабудаваць у Пінску, які заўсёды славіўся сваім рачным суднаходствам, дзеючы маяк з назіральнай пляцоўкай. Калісьці такі, кажа, стаяў на месцы старога пляжа на Прыпяці, на сутоцы дзвюх рэк. Лічыць, што падобны аб'ект упрыгожыць горад і прыцягне больш турыстаў.

А яшчэ, нягледзячы на ўзрост, марыць выйсці ў мора пад парусамі: «Карабель вунь я пабудаваў парусны, а пад парусамі і не хадзіў».

І пад канец дадае: «Жадаю кожнаму абавязкова ажыццявіць сваю мару! Адзін жа раз жывём на свеце!»