Рэкордны ячмень, 6800 камбайнаў і вінаград з Брэста: як у Беларусі збіраюць ураджай

Вучоныя НАН Беларусі падвялі прамежкавыя вынікі ўборачнай кампаніі і расказалі аб новых сартах, тэхніцы і пагрозах для пасеваў.

Дадаць у асноўныя
крыніцы Google

На прэс-канферэнцыі, прысвечанай укараненню высокатэхналагічных распрацовак у сельскую гаспадарку, прадстаўнікі навукова-практычных цэнтраў НАН Беларусі па земляробстве, механізацыі і ахове раслін, а таксама Інстытута пладаводства расказалі, чым багаты ўраджай гэтага года і якія навінкі рыхтуюць вучоныя.

Рэкорд па ячмені і рапс амаль на еўрапейскім узроўні

Генеральны дырэктар Навукова-практычнага цэнтра па земляробстве Сяргей Краўцоў паведаміў: у краіне ўжо намалочана 2 млн тон збожжа без уліку рапсу і кукурузы.

«Са збожжавых поўнасцю ўбрана пакуль адна культура – азімы ячмень, яго валавы збор упершыню ў гісторыі Беларусі перавысіў мільён тон, а ўраджайнасць вырасла больш як на 3 цэнтнеры з гектара», – адзначыў спецыяліст.

Адначасова ідзе ўборка рапсу: ураджайнасць чакаецца на ўзроўні 28 цэнтнераў з гектара – гэта ўжо вельмі блізка да сярэднееўрапейскага паказчыка ў 29 цэнтнераў. Для параўнання: 20 гадоў таму ў Беларусі збіралі толькі па 9 цэнтнераў з гектара, а ў некаторых балтыйскіх краінах, размешчаных усяго ў 300 км ад Віцебскай вобласці, рапс наогул не вырошчваюць з-за клімату.

Асаблівая гордасць – айчынная селекцыя: сёння беларускія гібрыды рапсу праходзяць выпрабаванні нараўне са 100 замежнымі сартамі, а ўсяго ў 2026 годзе ў краіне раяніравана 26 новых сартоў, уключаючы пшаніцу «Айлін», якая ў мінулым годзе дала рэкордную ўраджайнасць у 131 цэнтнер з гектара.

Вінаград з Брэста і фундук

Імпартазамяшчэнне дабралася і да непрывычных для Беларусі культур. У Брэсцкай вобласці тэхнічныя сарты вінаграду ўжо даюць ураджай, прыдатны для вырабу сухіх вінаў, выпушчана і першая партыя прадукцыі з беларускай сыравіны. У бліжэйшых планах – нарасціць аб'ёмы і стварыць прамысловыя плантацыі.

Паралельна ў Маладзечанскім раёне закладзена 70 гектараў фундуку – для поўнага забеспячэння патрэб краіны, паводле ацэнак спецыялістаў, плантацыі трэба пашырыць да 300 гектараў.

Дроны супраць шкоднікаў і разумная тэхніка

Як расказаў дырэктар Інстытута аховы раслін Аляксандр Запрудскі, у мінулым годзе сумесна з Інстытутам механізацыі сельскай гаспадаркі быў рэалізаваны праект па апрацоўцы пасеваў кукурузы з дапамогай беспілотных лятальных апаратаў – метад паказаў сябе перспектыўным.

Механізатары таксама не адстаюць: для перавозкі саломы распрацавана платформа з маніпулятарам ПМК-10 грузапад’ёмнасцю 10 тон, якая замяняе адразу тры машыны – сама загружаецца, дастаўляе груз і разгружае яго. А новая лінейка грабель-валкавальнікаў вытворчасці «Лідсельмаш» дазваляе знізіць расход паліва да 15% і страты кармоў – да 8%, паколькі рабочыя органы машын не кантактуюць з глебай.

6800 камбайнаў і страты не больш за 0,5%

Аб тэхнічным баку ўборкі расказаў гендырэктар Навукова-практычнага цэнтра па механізацыі сельскай гаспадаркі Дзмітрый Камлач.

«На палях краіны сёння працуе 6815 збожжаўборачных камбайнаў, 86,2% з іх – айчынныя «Гомсельмаш». Нарматывы дапускаюць страты збожжа не больш за 0,5%, але пры дрэннай герметызацыі тэхнікі страты дробнанасенных культур могуць даходзіць да 50% ураджаю, таму гаспадаркам рэкамендуюць чысціць рабочыя органы камбайнаў мінімум раз у дзень», – расказаў ён.

Спецыяліст таксама анансаваў хуткую ўборку бульбы: беларускія камбайны з бакавым падкопам апрацоўваюць каля 10 гектараў за змену.

Шкоднікаў стала больш – клімат цяплее

Дырэктар Інстытута аховы раслін Аляксандр Запрудскі папярэдзіў: спіс шкоднікаў рапсу і збожжавых прыкметна пашырыўся – вінаватыя пацяпленне клімату і рост эфектыўных тэмператур.

«Да прывычных крыжакветных блошак дабавіліся капусная моль і тля, а да драцяніка на збожжавых – п'явіцы і злакавыя тлі. Пры гэтым сітуацыю ў інстытуце называюць кантраляванай: пры своечасовай апрацоўцы і маніторынгу шкоднікі застаюцца на эканамічна бяспечным узроўні», – паведаміў Запрудскі.