Што будзе з цэнамі, крэдытамі і ўкладамі – Нацбанк падвёў вынікі першага квартала

У канцы 2026 года базавая інфляцыя можа быць каля 5%, а агульная – не больш за 7%.

У першым квартале 2026 года цэны ў Беларусі выраслі на 1,6% пры гранічным параметры ў 2,5%. Інфляцыя працягвае запавольвацца.

«У гадавым выражэнні прырост спажывецкіх цэн у сакавіку запаволіўся да 5,4%. Аператыўныя даныя за красавік пацвярджаюць устойлівасць трэнда да далейшага запаволення інфляцыйных працэсаў. Ёсць усе перадумовы да таго, што да канца года базавая інфляцыя складзецца каля 5%, а агульная інфляцыя – ніжэй за мэтавы параметр, які ўстаноўлены не большы за 7%», – паведаміў старшыня праўлення Нацыянальнага банка Раман Галоўчанка на пашыраным пасяджэнні праўлення Нацбанка.

У сакавіку інфляцыя склала 5,4%, у лютым – была на ўзроўні 5,6%, а ў студзені – 6,4%.

Па выніках 2025 года інфляцыя дасягнула 6,8% пры прагнозе ў 5%.

Стаўку рэфінансавання плануюць знізіць

У чэрвені 2026-га Нацбанк разгледзіць пытанне аб зніжэнні стаўкі рэфінансавання. Гэта магчыма дзякуючы запаволенню інфляцыі.

«Плюс мы бачым, што фундаментальныя эканамічныя фактары, якія раней аказвалі моцнае праінфляцыйнае ўздзеянне ўнутры краіны і з-за мяжы, – гэта перш за ўсё імпартаваная інфляцыя, – паступова слабеюць», – заявіў начальнік галоўнага ўпраўлення манетарнай палітыкі і эканамічнага аналізу Нацбанка Дзмітрый Мурын.

Як іменна можа змяніцца стаўка рэфінансавання, пакуль гаварыць рана. Аднак, хутчэй за ўсё, у Нацбанку разгледзяць варыянты яе зніжэння на 25 або 50 базісных пунктаў (0,25–0,5%).

Цяпер стаўка рэфінансавання складае 9,75%. Яе ўстанавілі ў чэрвені 2025 года. Чым вышэйшая стаўка, тым даражэйшыя крэдыты для фізічных асоб і кампаній.

Банкі скарацілі інвестыцыйнае фінансаванне

У першым квартале 2026-га інвестыцыйнае фінансаванне ў банкаўскім сектары знізілася больш як на 4%. Пры гэтым у распараджэнні банкаў – Br2,5 млрд свабодных сродкаў. Гэта дастатковы рэзерв, каб узмацніць падтрымку інвестыцыйнага развіцця краіны, упэўнены Раман Галоўчанка.

«Прафіцыт свабодных сродкаў дае магчымасць банкам зніжаць кошт крэдытавання, але на практыцы пакуль адваротная тэндэнцыя. У сакавіку сярэднія стаўкі па інвестыцыйным фінансаванні склалі 10,7% гадавых супраць 10% у снежні 2025 года. Гэта не садзейнічае падтрыманню інвестыцыйнай актыўнасці», – адзначыў кіраўнік Нацбанка.

Тым не менш за тры месяцы з пачатку года банкі выдалі інвестыцыйных крэдытаў на суму больш за Br1,4 млрд.

Некаторыя эканамічныя паказчыкі прасядаюць

Асобныя паказчыкі ў эканоміцы Беларусі ў першым квартале гэтага года аказаліся ніжэйшымі, чым планавалася.

«ВУП знізіўся на 0,4%, інвестыцыі ў асноўны капітал – на 3%, у мінусе пакуль застаецца будаўніцтва, прамысловасць. Аб’ём аптовага тавараабароту знізіўся на 3,8%, грузаабарот – на 1,5%», – заявіў Раман Галоўчанка.

Нацбанк у большай ступені непакоіць адмоўная дынаміка інвестыцый у асноўны капітал і зніжэнне долі інвестыцый у ВУП.

«Пры гэтым банкаўскія крэдыты – гэта адзіная крыніца, якая ўнесла дадатны ўклад у прырост інвестыцый у асноўны капітал. Найбольшае ж зніжэнне прадэманстравалі ўласныя сродкі арганізацый», – расказаў кіраўнік Нацбанка.

Укладаў на тэрмін больш за тры гады стала больш

У гэтым годзе беларусы сталі больш актыўна рабіць уклады на тэрмін больш за тры гады. Нацбанк арыентуе банкі, каб яны прапаноўвалі па такіх доўгатэрміновых дэпазітах самыя высокія працэнтныя стаўкі, гаворыць Дзмітрый Мурын.

Сярэдняя стаўка ў сакавіку 2026-га па ўкладзе на перыяд каля года склала крыху больш за 13,5%, а па дэпазіце звыш трох гадоў – каля 15% гадавых.

У гэтым годзе банкаўскі сектар павінен быў нарасціць долю ўкладаў на тэрмін больш за тры гады да паказчыка звыш 2,5%. Аднак банкі выканалі задачу датэрмінова.