З Варшавы – у Ражанку: польскі кампазітар знайшоў натхненне пад Шчучынам і спявае па-беларуску

Ад армейскага аркестра да «Залатога мікрафона»

Жыццёвы і творчы шлях Збігнева заўсёды быў звязаны з Польшчай: ён нарадзіўся ў Познані, вырас у Лодзі, а пазней пасяліўся ў Варшаве. Музыкай захапіўся яшчэ ў дзяцінстве. Спачатку асвоіў губны гармонік, затым акардэон.

Падчас тэрміновай службы яго талент заўважылі і перавялі салістам у ваенны аркестр. Вярнуўшыся ў грамадзянскае жыццё, у 1980-м ён стварыў уласную поп-рок-групу «Адысея 2000», якой кіраваў два гады. Такую назву калектыву музыкант даў пад уражаннем ад культавага навукова-фантастычнага фільма Стэнлі Кубрыка, які незадоўга да гэтага паглядзеў у кінатэатры.

У хуткім часе імя Збігнева Гневашэўскага загрымела па ўсёй Польшчы. Сапраўдны трыумф быў у 1983 годзе: у фінале Нацыянальнага турніру маладых талентаў Гневашэўскі заваяваў Гран-пры – «Залаты мікрафон». Гэта адкрыла яму дарогу на прафесійную сцэну. Пачаліся выступленні на прэстыжных фестывалях, супрацоўніцтва з вядучымі радыёстудыямі і аркестрамі краіны. Кампазіцыі Збігнева рэгулярна ўзначальвалі радыё- і тэлечарты, атрымліваючы статус «Песня года».

Артыст дзяліў сцэну з зоркамі польскай эстрады – Марыляй Радовіч, Кшыштафам Краўчыкам, Збігневам Вадэцкім, Анджэем Заухай, групай VOX. На піку папулярнасці яго фан-клуб аб'ядноўваў каля 20 тыс. чалавек, а канцэрты збіралі да 20 тыс. гледачоў.

Калі на радзіме стала няўтульна

У біяграфіі кампазітара – выступленні ў ЗША, пяць гадоў яркіх канцэртаў у музычных клубах Нідэрландаў, у тым ліку ў Амстэрдаме, а ў 1997 годзе – чацвёртае месца на міжнародным песенным фестывалі ў Славакіі.

Пазней, калі падрастала дачка, ён на некалькі гадоў пераключыўся на стварэнне аўтарскіх дзіцячых праграм і сямейных фестываляў.

З часам музычная індустрыя на радзіме стала мяняцца: на змену эстрадзе з багатай гармоніяй, моцным вакалам і глыбокімі тэкстамі прыйшла поп-музыка з немудрагелістымі рытмамі. Да непрыняцця новай музычнай індустрыі дадалася і агульная атмасфера ў краіне. Музыканту з яго славянскай душой і імкненнем да міру паміж брацкімі народамі стала няўтульна там.

«Цяпер мне – 68. Але ў сэрцы па-ранейшаму гарыць творчы агонь, – усклікае Збігнеў. – Я хачу і далей аддаваць сябе любімай справе, але для гэтага патрэбна стваральная атмасфера. А ў Польшчы такой я ўжо не адчуваў. Рады, што я яе знайшоў у Беларусі».

Пераезд, здзіўленне знаёмых і лепшае ў свеце малако

У нашу краіну муж і жонка Гневашэўскія прыехалі ў жніўні 2024-га. Што характэрна, да гэтага ні разу ў жыцці тут не бывалі. Збігнеў прызнаецца: спачатку яны сур'ёзна разглядалі Расію, якая яму таксама блізкая па душы. Але ў выніку выбралі Беларусь.

Рашэнне прынялі спантанна, сабраўшы толькі самае неабходнае: каштоўныя рэчы, музычную апаратуру. А яшчэ – любімых кошку і сабаку.

Першыя месяцы сям'я жыла ў Мінску. Але пасля мітуслівай і шумнай Варшавы абодвум хацелася цішыні, і ў лістападзе муж і жонка набылі домік у маляўнічай Ражанцы.

Даведаўшыся, што пара змяніла польскую сталіцу на беларускую вёску, многія знаёмыя не хавалі здзіўлення.

Беларусь з першых дзён пакарыла сям'ю чысцінёй, выдатнай якасцю прадуктаў і неверагоднай спагадлівасцю людзей. Тут іх цёпла сустрэлі, а сябры, што з’явіліся, дапамаглі ўладкаваць побыт на новым месцы.

Збігнеў вядзе здаровы лад жыцця: не курыць і не ўжывае алкаголь. «Затое тут у мяне з'явілася сапраўдная гастранамічная любоў – беларускае малако, – дзеліцца кампазітар. – Выпіваю ў дзень па два – два з паловай літра. Яно незвычайна смачнае, запэўніваю вас – лепшае ў свеце».

Беларуская студыя і фенаменальны дыяпазон

Пераехаўшы ў Беларусь, кампазітар адчуў магутны прыліў натхнення. Адзін са знаёмых прадаставіў яму памяшканне для студыі. Ён піша музыку, робіць аранжыроўкі, зводзіць трэкі як гукарэжысёр і манціруе відэакліпы для сацсетак, выкарыстоўваючы ў тым ліку штучны інтэлект.

Збігнеў валодае фенаменальным па дыяпазоне голасам – у 4,5 актавы, што дазваляе выканаўцу з лёгкасцю пераходзіць ад шчыльнага ніжняга рэгістра да свістковых нот. Цяпер, у 68 гадоў, яго вакальны дыяпазон трымаецца на ўзроўні 3,5–4 актавы, голас гучыць магутна і выразна. У тэмбры з'явілася толькі лёгкая хрыпата.

Зрэшты, і такія магчымасці выклікаюць захапленне, таму што звычайнага чалавека без вакальнай падрыхтоўкі дыяпазон абмежаваны 1,5–2 актавамі.

Песні на пяці мовах і касмічная энергетыка публікі

Сёння Збігнеў Гневашэўскі спявае на пяці мовах: польскай, англійскай, італьянскай, рускай і беларускай. Калі на англійскай і італьянскай ён спяваў шмат гадоў, то рускую і беларускую давялося асвойваць пасля пераезду, старанна працуючы над вымаўленнем.

Ацаніць вынік мы змаглі непасрэдна ў студыі: спецыяльна для Times.by Збігнеў выканаў некалькі кампазіцый на розных мовах.

За час жыцця ў Беларусі кампазітар запісаў ужо каля 40 песень, актыўна супрацоўнічаючы з беларускімі паэтэсамі і пісьменніцамі Верай Буландай і Людмілай Шчэрбай. У будучым плануе выпусціць сумесны зборнік з мясцовымі аўтарамі, у тым ліку Ганнай Каспер, і запісаць вакальныя дуэты.

Артыст з вялікім задавальненнем выходзіць да беларускага гледача. Ён ужо выступаў у Ражанцы на свяце вёскі: даў бясплатны паўтарагадзінны канцэрт для аднавяскоўцаў, пакінуўшы іх у поўным захапленні.

Асаблівая гордасць кампазітара – выступленне ў Мінску ў Палацы культуры ветэранаў, куды яго запрасіла Вера Буланда. Музыкант кажа, што ў зале панавала проста касмічная энергетыка, таму што ў Беларусі слухачы тонка адчуваюць і цэняць якасную музыку, багатую гармонію і песні з сэнсам.

«Гатовы выступаць у Беларусі і перадаваць вопыт моладзі»

Маючы каласальны вопыт работы ў Еўропе як кампазітар і як выканаўца, Збігнеў Гневашэўскі сёння адкрыты для творчых прапаноў у Беларусі і гатовы выступаць на канцэртных пляцоўках краіны. Цяпер ён у пошуках менеджара, які возьме на сябе арганізацыю яго выступленняў. Галоўныя прыярытэты – празрыстасць, сумленная выплата падаткаў і юрыдычна дасведчанае вядзенне дакументацыі.

Пры гэтым ад прапаноў спець на вяселлях або карпаратывах дзеля заработку артыст ветліва адмаўляецца. Для яго прынцыпова важна выходзіць на сцэну дзеля мастацтва і душэўнага дыялогу з гледачом.

Наперадзе ў кампазітара шмат планаў – працягваць ствараць, спяваць і як мага даўжэй захоўваць свой драйв на сцэне. Збігнеў з усмешкай ставіць сабе ў прыклад 75-гадовага Алега Газманава, захапляючыся яго актыўнасцю і выдатнай фізічнай формай.

А яшчэ ён хоча пабываць у Маскве, на Краснай плошчы. Аб'ездзіўшы шмат краін, ён сёння з цікавасцю адкрывае для сябе Беларусь і Расію.