Царскія дранікі і хлеб па 200-гадовым рэцэпце: гастрамаршрут Беларусі прадставілі ў Мінску

Новы турыстычны прадукт аб’яднае і хлеб, і відовішчы. І, як любая складаная страва, рыхтуецца паэтапна. Пачынаецца падарожжа з заходняй часткі Беларусі.

Гастранамічны маршрут «Смак Беларусі» прадставілі на IV Беларуска-расійскім турыстычным кангрэсе 7 красавіка. У чым сакрэт хлеба, рэцэпту якога 200 гадоў, як гатуюць царскія дранікі, якія ўнесены ў спіс гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі, і прычым тут сурыкат Чуня з парка жывёл, даведаўся Times.by.

Праект хоць і гучыць прамалінейна – «Смак Беларусі», але мае на ўвазе не толькі гастранамічны турызм.

«Лейтматыў праекта – праз гастранамічныя паходы пазнаёміць замежных гасцей і саміх беларусаў з аўтэнтычнай культурай і прыродай нашай краіны. Таму на маршруце будуць сабраны і хлеб, і відовішчы», – растлумачвае адна з аўтараў Вікторыя Урбановіч.

Па ходу развіцця праекта на «ядомую» карту будуць дабаўляць новыя лакацыі. На прэзентацыі-дэгустацыі ж прадставілі першую тройку: Брэсцкую, Гродзенскую і Віцебскую вобласці.

Жыхары поўначы запрасілі да зборнага стала. Тут і шчупак з азёр Ельні, і хлебная бабка – гэтакі мясцовы бісквіт, які гатуецца з чэрствага хлеба, з апцыянальным дабаўленнем тварагу або яблык. І журавіны ва ўсіх варыяцыях – ад морсу да соўсу да мяса. Але галоўная страва і кропка на маршруце – хлеб па двухсотгадовым рэцэпце. Аўтэнтычная выпечка ўнесена ў спіс гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі.

Рэцэпт арыгінальны сваёй прастатой – вада і жытняя мука. Праўда, увесь працэс прыгатавання займае амаль тыдзень.

«Спачатку робіцца кваснік, які «ўтамляецца» ў цяпле трое сутак. Потым яго разбаўляюць вадой, і атрымліваем раўгеню. Яе можна і ў чыстым выглядзе ўжываць – гэта жытні квас. Але нам яна патрэбна як аснова для рошчыны, на якой замешваем цеста для нашага духмянага хлеба», – расказвае гаспадар стала і заснавальнік музея хлеба ў Язне (Мёрскі раён) Уладзімір Пашковіч.

Субяседнік гаворыць з такім смакам і ўвагай да дэталей, што ў ім можна западозрыць патомнага хлебароба, а не ўрача. Тым не менш выпечка і непасрэдна музей хлеба – хобі загадчыка мясцовай амбулаторыі. Гатуе ён, праўда, не ў печы, а ў духоўцы. Ну так і трэнд цяпер на тое, каб традыцыі арганічна ўплятаць у сучаснасць.

Выпечку па рарытэтным рэцэпце ацаніў ганаровы госць кангрэса Эдгард Запашны.

«Жытні квас – назва яшчэ такая цікавая «раўгеня» – вышэй за ўсякія пахвалы, – падкрэсліў народны артыст. – Як аматар лазні, я ўжо ў думках уявіў, як нясу графінчык у парылку».

Запашны аператыўна перамясціўся па ўсіх кропках маршруту: ацаніў карысную кухню санаторыя «Пліса», правёў экспрэс-дрэсіроўку сурыката Чуні з парку жывёл у Баранавічах.

Прычым дробны драпежнік, здаецца, са старту ацаніў, на чыім плячы сядзіць, і перыядычна выцягваўся па струнцы. Але хутка забываў пра піетэт і выкарыстоўваў высокага госця як трамплін да століка з кормам.

Асобна народны артыст адзначыў нацкія дзеруны, якімі яго пачаставалі на лакацыі ад Гродзенскай вобласці.

Страва родам з Воранаўскага раёна, таксама як і паўночны хлеб, уваходзіць у спіс гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі.

«Рэцэпту больш за стагоддзе, і перадаецца ён з пакалення ў пакаленне», – расказала дырэктар Воранаўскага раённага цэнтра культуры і народнай творчасці Ірына Камінская і па сумяшчальніцтве шэф-повар «паходнай» кангрэснай кухні.

Яна адзначае, што галоўнае адрозненне ў структуры: бульбу «дзяруць» на буйную тарку.

«Яшчэ адзін абавязковы інгрэдыент, якога няма ў звычайных драніках, – грыбы. І наразаюць іх строга ўручную, ніякіх мясарубак або блэндараў. Абсмажаныя з лукам, яны ўмешваюцца ў бульбяную масу, запраўляюцца смятанай, мукой, сырым яйкам. Па смаку дабаўляюць соль і спецыі. І затым ужо адпраўляюць на патэльню – да румянай скурачкі з двух бакоў», – расказвае Ірына Камінская.

Але гэта варыянт спехам. Ёсць яшчэ «Царскія». Там стос дранікаў тушаць у гаршчочку. З даволі сытным соўсам: абсмажваюць сала з лукам і потым дабаўляюць вяршкі.

«Вось, дарэчы, сала з Беларуссю не асацыюецца, прытым што яно ў вас – вышэй за ўсякія пахвалы. Дзеля справядлівасці, беларуская кухня цудоўная ва ўсіх рэгіёнах. Куды б я ні прыязджаў – Гродна, Гомель, Магілёў, Мінск, Брэст, – усюды смачна кормяць. Вось цяпер і віцебскія стравы ацаніў, не выязджаючы са сталіцы», – адзначыў Эдгард Запашны.

Разважаючы на тэму, які смак беларускай кухні, артыст заявіў: сутнасць не толькі ў спалучэннях, тэкстурах і спосабах гатавання. Вырашальны фактар – атмасфера, у якой адбываецца любая трапеза. Незвычайная гісторыя рэцэпта, цікавыя факты, звязаныя з лакацыяй, дзе адбываецца гастранамічны тур. Усё гэта робіць народныя стравы драйверам турызму.