Памідоры атакуюць: «крывавае» пабоішча ў Іўі – фотарэпартаж

Напярэдадні ў невялікім гарадку Іўе – памідорнай сталіцы Беларусі – разгарэлася «таматная вайна». Людзі цэлую гадзіну кідаліся адзін у аднаго спелымі пладамі, якія эпічна разляталіся на дробныя кавалачкі, пакідаючы сакавітыя сляды на траве і адзенні.

Дадаць у асноўныя
крыніцы Google

Памідорная бітва ў Іўі – галоўная фішка штогадовага фестывалю таматаў. Брэндавы гастрафэст праходзіць з 2017 года і лічыцца неафіцыйным днём горада, якому ў гэтым годзе споўнілася 632.

Пакуль тысячы людзей чакалі грандыёзнае шоу-бітву, свята ні на хвіліну не спынялася. Мясцовыя і прыезджыя танцавалі, ласаваліся шашлыком, налягалі на квасок і кайфавалі ад вечара. А яшчэ агульнымі намаганнямі сабралі 9-метровы памідорны бутэрброд і нарыхтавалі «касмічны» ўраджай.

Times.by не прапусціў магчымасці пабываць на адным з галоўных гастрафэстаў краіны.

Даеш ураджай

Як гаворыць вядомая прымаўка, у Беларусі тры сталіцы: Мінск, Бабруйск і Плешчаніцы. А яшчэ ёсць некалькі «агароднінных» і «ягадных»: у Альшанах – агурочная, у Лунінцы – клубнічная, у Міёрах – журавінная, у Шаркаўшчыне – яблычная, а ў Іўі – памідорная.

Вялікую чырвоную салодкую агародніну завезлі ў Іўе татары 600 гадоў таму. З тых часоў памідоры розных сартоў вырошчвае кожны паважаючы сябе іўеўчанін. У агародах у людзей стаяць прамысловыя цяпліцы, дзе кожнае лета збіраюць шматтонныя ўраджаі.

Вытворчасць настолькі вялікая, што раз у год у горадзе арганізуюць таматныя баі. Многія кажуць, што гэта аналаг іспанскага фестывалю Ла Тамаціна, дзе кожны жадаючы можа кінуць памідор у каго хочаце – і нічога яму за гэта не будзе. Але мясцовыя запэўніваюць: іўеўская бітва намнога круцейшая!

Свята пачалося з памідорнага парада: людзі, апранутыя ў чырвонае, ішлі па праезнай частцы, смяяліся і махалі ўсім вакол. Прахожы, які выпадкова апынуўся побач са шматтысячнай калонай, хутка зараджаўся агульнай весялосцю.

Людзі крычалі: «Ура памідору, даеш ураджай!» – і адразу станавілася зразумела, хто галоўны герой гэтага свята жыцця.

Дайшоўшы да асноўнай лакацыі, магутная калона тут жа распалася: адны ўпэўненым і хуткім крокам накіраваліся да кіёскаў з ежай, другія пайшлі асвойваць мясцовыя актыўнасці, а трэція засталіся на канцэрт каля сцэны.

Памідоры – космас

Па традыцыі на гастрафэсце выбралі «сіньёра памідора». У конкурсе штогод удзельнічаюць лепшыя агароднікі (а дакладней, памідораводы), якім удалося вырасціць таматных гігантаў вагой ад 500 г. У гэтым годзе самы буйны і прыгожы «сіньёр» – у мясцовай жыхаркі Ліліі Шагідзевіч.

Сакавіты экзэмпляр – прадстаўнік сорту «Мадрыд» – узяў першае месца за свае ўражлівыя памеры: 1 кг 108 г. За свае старанні гаспадыня рэкардсмена атрымала халадзільнік.

На гэтым рэкорды не скончыліся, і праз пару імгненняў агульнымі намаганнямі нарадзіўся 9-метровы цуда-бутэрброд з памідораў. Зрабілі яго жыхары горада пад наглядам вопытнага шэфа. У гонар свята кожнаму дасталася па кавалачку.

Фішка цяперашняга фестывалю – самыя сапраўдныя касмічныя памідоры. Times.by расказваў гісторыю аб тым, як мясцовыя гімназісты сталі ўдзельнікамі вялікага навуковага праекта: адправілі насенне таматаў на арбіту, а пасля іх вяртання на Зямлю правялі серыю эксперыментаў і высадзілі ў грунт.

Касмічная экспедыцыя дала свае плады: у канцы ліпеня быў сабраны першы ўраджай, які ўпершыню паспрабавалі на свяце памідора.

Чырвоны настрой

Перад галоўнай падзеяй вечара – таматнай бітвай – сур’ёзныя пачуцці разгарэліся на мясцовым подыуме. Памідорны дрэс-код – рэч неабавязковая, але многія прыязджалі на свята, як на чырвоную дарожку Галівуда: у смелых футболках і стыльных тэматычных аксесуарах.

«Мы зрабілі сабе аднолькавыя майкі, каб усе бачылі, што мы адна каманда. Гэта мае сябры – Наташа, Лена, Таня і Ігар, якія прыехалі да мяне ў вёску Галавачы Клецкага раёна з Мінска. І мы ўсе разам вырашылі паехаць на свята ў Іўе», – расказвае Ала.

«Мы былі на моры, былі ў гарах, на закінутых аб’ектах, у замках, але на «Іўеўскім памідоры» не былі ні разу! Тут любяць і ўмеюць вырошчваць памідоры, а мы вельмі любім іх. У мяне самой растуць і жоўтыя, і чырвоныя, і ружовыя, і паласатыя, і «Чорны прынц» ёсць. Так што мы ў курсе гэтай тэмы», – прызнаецца суразмоўніца.

Вялікая сям’я з Мінска, якая прадстаўляе тры пакаленні адразу, на свята падрыхтавала фэмілі-лук.

«Мы тут ужо другі раз. У мінулым годзе ездзілі, удзельнічалі ў баях. Сёння толькі наш сын Ян будзе змагацца ў дзіцячай бітве. План у нас такі – весяліцца, паглядзець сувеніры беларускіх майстроў і, вядома, закупіцца памідоркамі. Мы днямі купілі новы маразільнік, так што возьмем шмат кілаграмаў», – дзеліцца дэталямі Ганна.

«У гэтым годзе памідоры таннейшыя: у мінулым BYN 7–8 за кіло, а цяпер BYN 4–5», – робіць важную заўвагу бабуля сямейства Галіна.

На памідорныя закупы прыехалі таксама Галя і Оля. Свой галоўны план яны ўжо выканалі – набылі 20 кг адборных таматаў на закатку.

«Яшчэ тры гады таму паспрабавалі тут у Іўі жоўта-ружовыя памідоры, яны аказаліся вельмі смачнымі. У Мінску яны каштуюць BYN 20 за 1 кг, а тут усяго BYN 7», – акунаюцца ў арыфметыку дзяўчаты.

Сяброўкі прызнаюцца, што вельмі любяць гастранамічныя фестывалі, якія праходзяць у нас у Беларусі. Ужо распланавалі сабе амаль усе выхадныя да канца лета і восені.

«Нядаўна былі ў Глыбокім на свяце вішні, а ў Шклоў на дзень агурка не паехалі, таму што ён супадаў з днём памідора ў Іўі. Плануем быць на яблычным фэсце ў Шаркаўшчыне 15 жніўня, а потым ірванём на сырны фестываль у Гродна 5 верасня. Наша мэта – фестываліць усё лета!» – запэўніваюць прыгажуні.

У бой!

Пакуль дарослыя разміналіся, баі вырашылі арганізаваць юныя ўдзельнікі фэсту. Для дзіцячай бітвы падрыхтавалі вадзяныя пісталеты, зараджаныя чырвонай фарбай. Правіла тут адно: хто больш за ўсіх запэцкае за адведзены час, той і выйграў. Перамога для іх – пастолькі-паколькі. Галоўнае – адрэналін і магчымасць легальна абстраляць адзін аднаго фарбай.

Праз некалькі хвілін на арэну выходзяць дарослыя. Як расказалі арганізатары, для бітвы падрыхтавалі больш за 700 кг спелых таматаў. Яны далёка не першага сорту і для гэтых мэт падыходзяць выдатна. Вядома, самому тамату (хоць і не першай свежасці) наўрад ці спадабалася б, што ім кідаюцца направа і налева, але свята ёсць свята.

Галоўнае правіла дарослага бою – кідаць толькі папярэдне расціснутыя памідоры, каб не нанесці нікому траўму. У гэты раз удзельнічаюць шэсць каманд, у кожнай з іх па пяць чалавек. Перамагае той, хто не проста закідае сапернікаў «снарадамі», але і арганізуе «крывавае» шоу.

«Гэта павінен быць яркі паказ, касцюмы, крычалкі. Балы дабаўляе таксама тое, як група падтрымкі балее за сваю каманду», – адзначаюць арганізатары.

Сярод удзельнікаў – каманда жанчын, якія перанеслі анкалагічныя захворванні або непасрэдна зараз змагаюцца з гэтай цяжкай хваробай. Сёння яны кінулі выклік не толькі сапернікам, але і самім сабе.

«Нашу каманду прадстаўляюць пацыенцкая суполка ремиссия.бел і валанцёрскі клуб «СЛОН» БДУКМ. Калі мы ўбачылі, што ў Іўі будзе праходзіць памідорная бітва, сказалі сабе: мы павінны быць там! – рашуча заяўляе кіраўнік аб'яднання Кацярына. – Сваім удзелам мы хочам заматываваць усіх тых, хто сутыкнуўся з анкалогіяй: на дыягназе «рак» жыццё не заканчваецца. І сёння мы гэта даказалі».