Павысяць пенсіі, павялічаць зарплаты, пачнецца вучоба: што нас чакае ў верасні

Вось і лета прайшло, быццам і не бывала. Наперадзе восень – сезон журавін, грыбоў і гарбузоў, час збору ўраджаю, фотасесій у лісцях і духмянай шарлоткі. Акрамя ўсяго гэтага, у жыцці беларусаў адбудуцца важныя змяненні.

Дадаць у асноўныя
крыніцы Google

Вераснёўскія новаўвядзенні датычацца амаль кожнага жыхара краіны. Яны закрануць пенсіянераў, школьнікаў, студэнтаў, бюджэтнікаў, пасажыраў, аўтамабілістаў, паляўнічых, падарожнікаў і многіх іншых. У ўрачоў і настаўнікаў вырастуць зарплаты, у школьнікаў зноў зменіцца харчаванне, а платныя паркоўкі Мінска будуць працаваць па новых правілах.

Якія новаўвядзенні рыхтуе першы месяц каляндарнай восені? Times.by сабраў галоўныя змяненні верасня ў лаканічным аглядзе.

Вырастуць пенсіі

Работнікаў, якія выйшлі на заслужаны адпачынак, з 1 верасня чакае прыбаўка да пенсіі – яна павялічыцца на 5%. Сярэдні памер выплаты складзе BYN 1125.

Памер пенсіі ў кожнага беларуса пасля дасягнення пенсійнага ўзросту (63 гадоў для мужчын і 58 гадоў для жанчын) разлічваецца індывідуальна – з улікам стажу, узроўню заработку і прававых даплат.

Цяперашняе павышэнне працоўных пенсій у гэтым годзе ўжо другое – першае было ў лютым.

Бюджэтнікі будуць зарабляць больш

З 1-га чысла вырасце таксама базавая стаўка – галоўны фінансавы паказчык, які ўплывае на памер зарплаты работнікаў бюджэтнай сферы. Яе памер павялічыцца ўсяго на BYN 3 – з BYN 297 да BYN 300.

Павышэнне стаўкі дазволіць павялічыць даход 770 тыс. бюджэтнікаў – настаўнікаў, выкладчыкаў, медработнікаў, выхавальнікаў, супрацоўнікаў бібліятэк, музеяў і тэатраў, устаноў культуры, ваеннаслужачых і супрацоўнікаў сілавых структур.

Да базавай стаўкі прывязаны розныя стымулюючыя і кампенсуючыя выплаты, таму з яе павелічэннем суразмерна вырастуць адпаведныя дывідэнды.

Гэта ўжо другое павышэнне базавай стаўкі ў гэтым годзе: 1 студзеня яна была павялічана з BYN 273 да BYN 297. Па выніках першага паўгоддзя 2026-га сярэднямесячная зарплата бюджэтнікаў склала BYN 2328,6.

Пачнецца новы навучальны год

У гэтым годзе ў жыцці беларускіх школьнікаў зменіцца многае. Расказваем па парадку.

З 1 верасня за парты сядуць больш за 1 млн вучняў. З іх першакласнікаў – 87,5 тыс.

З новага навучальнага года школы Беларусі прымуць удзел у некалькіх пілотных праектах. Напрыклад, у васьмікласнікаў стане больш урокаў матэматыкі, фізікі, хіміі і біялогіі. Такім чынам школьнікам дапамогуць падрыхтавацца да профільнага навучання ў старэйшых класах.

З 1 верасня пачне працаваць аўтаматызаваная сістэма «Электронная школа». Мэта праекта – спрасціць узаемадзеянне педагогаў, вучняў і бацькоў і адысці ад папяровага дакументаабароту. На першым этапе ў эксперыменце прымуць удзел больш за 300 школ рэспублікі, потым да іх далучацца ўсе астатнія. Чакаецца, што ў рамках гэтай сістэмы агульнаадукацыйныя ўстановы пяройдуць на электронныя дзённікі, а папяровыя з цягам часу, магчыма, знікнуць.

У вучэбнай праграме школьнікаў з'явяцца новыя спецкурсы: 8-класнікаў на ўроках інфарматыкі будуць навучаць штучнаму інтэлекту, а ў дапрызыўнай падрыхтоўцы ў 10-класнікаў будзе раздзел аб беспілотніках. У старэйшых класах пачнуць выкладаць факультатывы па асновах духоўна-маральнай культуры і патрыятычнага выхавання, мікраэлектроніцы і прыкладных тэхналогіях ШІ. А для першакласнікаў увядуць курс па фінансавай дасведчанасці.

У новым навучальным годзе ў школах захаваецца забарона на гаджэты, якая ўпершыню была ўведзена ў верасні 2025-га. Па правілах, увайшоўшы ў будынак, вучань здае мабільнік і іншыя электронныя ўстройствы на захоўванне. Выключэнні прадугледжаны для дзяцей з медыцынскімі паказаннямі, якім рэгулярна трэба мераць узровень цукру ў крыві.

Таксама з 1 верасня запрацуе сэрвіс па пошуку рэпетытараў, ён будзе даступны на сайце Мінадукацыі.

Харчаванне школьнікаў зменіцца

Асобнай увагі заслугоўвае арганізацыя школьнага харчавання, якая ў чарговы раз зведае карэкціроўкі.

З новага навучальнага года дзяржаўныя расходы на харчаванне павялічваюцца на 5%. Нормы харчавання вызначылі для трох узроставых груп (1–5-я, 6–8-я і 9–11-я класы) замест цяперашніх дзвюх (6–10 гадоў і 11–18 гадоў). Гэта павінна палепшыць улік фізіялагічных патрэбнасцей дзіцяці.

Пры аднаразовым харчаванні ў тых, хто вучыцца ў першую змену, будзе другі сняданак. А ў тых, хто вучыцца ў другую змену, будзе полудзень. Гэта тры стравы: салата, гарачае і напітак. Дадаткова ў буфетах паставяць вендынгавыя аўтаматы з ежай і напіткамі.

Што датычыцца рацыёну, акцэнт школьныя сталовыя зробяць на другія стравы, салаты і напіткі, а ад супоў адмовяцца.

Кошт харчавання будзе такім: другі сняданак для вучняў 1–5-х класаў – BYN 2,41, для 6–8-х класаў – BYN 2,64, для 9–11-х класаў – BYN 2,85. Абед для дзяцей, якія наведваюць групу прадоўжанага дня, будзе каштаваць BYN 3,45.

Мяняюцца правілы прыёму ў ліцэі

Абноўленыя ўмовы ўступаюць у сілу з 1 верасня і будуць датычыцца тэрмінаў паступлення ў гэтыя навучальныя ўстановы.

Прыём дакументаў у агульнаадукацыйныя ліцэі краіны будзе праходзіць з 12 па 15 чэрвеня. Калі месцы застануцца, то дадатковы набор правядуць з 10 па 15 ліпеня.

Школьнікі, якія не прайшлі конкурс у Ліцэй БДУ, змогуць падаць дакументы ў іншы ліцэй з 5 па 8 ліпеня. Але ёсць умовы: профільныя прадметы павінны супадаць з тымі, па якіх яны здавалі ўступныя выпрабаванні ў Ліцэй БДУ.

ВНУ абнавілі кошт навучання

З 1 верасня атрымаць вышэйшую адукацыю ў некаторых ВНУ стане даражэй. Універсітэты і акадэміі абнавілі прайсы перад новым навучальным годам для студэнтаў-платнікаў. На некаторых спецыяльнасцях за адзін курс давядзецца выкласці амаль BYN 7 тыс. Падрабязней – у нашым аглядзе.

Новыя правілы на платных паркоўках

Уладальнікам машын, якія ігнаруюць аплату парковак, больш не будуць пакідаць пад лабавым шклом інфармацыйныя лісткі. Замест гэтага прыйдзе СМС-паведамленне. Новыя правілы пачынаюць дзейнічаць з 1 верасня. Аплату паркоўкі можна ажыццявіць праз сістэму АРІП.

Паводле даных на жнівень 2026 года, у Мінску дзейнічае каля 80 платных парковак. Да канца бягучага месяца платнай стане таксама паркоўка каля «Чыжоўка-Арэны».

Новыя правілы выезду дзяцей за мяжу

У верасні запрацуе яшчэ адно наваўвядзенне – з гэтага часу трэба будзе ўзгадняць выезды дзіцячых груп за мяжу з дзяржаўнымі ведамствамі. Якая структура будзе зацвярджаць міжнародную паездку, залежыць ад мэты падарожжа.

Напрыклад, Мінадукацыі адказвае за ўдзел у адукацыйных мерапрыемствах і маладзёжных форумах, Мінкульт – у конкурсах, фестывалях і выставах, Мінспорту – у фізкультурна-аздараўленчых і спартыўна-масавых падзеях.

Паездкі па пуцёўках будзе ўзгадняць Рэспубліканскі цэнтр па аздараўленні і санаторна-курортным лячэнні.

Каб атрымаць дазвол на выезд групы дзяцей, трэба звярнуцца ў адпаведнае ведамства не пазней чым за 30 каляндарных дзён да паездкі.

Наваўвядзенне пачне дзейнічаць з 21 верасня.

Кіроўцы працягнуць прадаваць талоны ў наземным транспарце

Планавалася, што з 1 верасня ў Мінску кіроўцы аўтобусаў, тралейбусаў і трамваяў больш не будуць прадаваць папяровыя праязныя білеты. Аднак пазней такую магчымасць вырашылі не адмяняць: усе звыклыя спосабы аплаты праезду будуць па-ранейшаму даступныя.

Зменіцца палётны расклад

У верасні «Белавія» завершыць дзве сезонныя праграмы: з 17-га чысла больш не будуць лятаць рэйсы ў Мурманск, з 26-га – у Махачкалу. Паўза будзе да вясны.

У той жа час лайнеры з васільком будуць часцей лятаць у Тэль-Авіў: дадатковыя рэйсы назначаны на 1, 15, 22 і 29 верасня.

А 20 верасня рэйсы ў Мінск праз чатыры гады адновіць Turkish Airlines. Палёты са Стамбула ў беларускую сталіцу будуць выконвацца па ўсіх днях, акрамя аўторка (а з кастрычніка – па ўсіх днях).

Паспець убачыць «Шагала»

У жыхароў і гасцей Беларусі ёсць яшчэ месяц, каб убачыць шэдэўр класіка сусветнага авангарда. Знакамітую карціну Марка Шагала «Прагулка» будуць экспанаваць у Нацыянальным мастацкім музеі да кастрычніка.

Каштоўнае палатно прыбыло ў Мінск 5 красавіка. Планавалася, што яно будзе выстаўляцца да 6 ліпеня.

Тым часам яшчэ адзін шэдэўр майстра, карціну «Над горадам», якую прывезлі з Траццякоўскай галерэі, можна будзе ўбачыць у Мастацкім музеі Віцебска да 16 верасня.

Стартуе паляванне на рабчыка і курапатку

З 5 верасня ў Беларусі можна будзе здабываць рабчыка і шэрую курапатку. Паляваць на іх можна з гладкаствольнай стрэльбай, выкарыстоўваючы патроны са шротам. Дазваляецца таксама паляванне з падыходу і з засады, з выкарыстаннем паляўнічых сабак – выжлаў, спаніэляў і рэтрывераў. Бяззбройнае паляванне дапускаецца з дапамогай лоўчых птушак. Сезон завершыцца 13 снежня.

Нагадаем, што 8 жніўня ў краіне стартавала паляванне на вадаплаўную і балотную дзічыну, вальдшнэпа, перапёлку, фазана, вехіра і голуба шызага.